Trawsnewid trefi a dinasoedd ar gyfer pobl a natur
Archwiliwch sut rydym yn cefnogi lleoedd ledled y Deyrnas Unedig, gan eu cydnabod fel Trefi Byd Natur swyddogol a Dinasoedd Byd Natur trwy ein cynllun achredu, a gyda grantiau meithrin gallu a ddyfarnwyd ym mis Gorffennaf 2025.
Mae achrediad Trefi a Dinasoedd Natur yn cydnabod trefi a dinasoedd sy’n rhoi natur a seilwaith gwyrdd wrth wraidd eu cynlluniau, ac yn nodi eu hymrwymiad i drawsnewid eu tref neu ddinas er budd pobl, lle a natur.
Yn haf 2025, llwyddodd Birmingham i ddod yn Ddinas Natur swyddogol gyntaf y DU, gyda Bournemouth, Christchurch a Poole gyda’i gilydd yn dod yn Drefi Natur cyntaf. Yna ym mis Tachwedd 2025, daeth Plymouth y Ddinas Natur nesaf. Mae’r dynodiad yn cydnabod ymrwymiad yr awdurdodau lleol gyda’u partneriaid yn y lleoedd hynny i drawsnewid bywyd cymunedau trefol drwy ddarparu mwy o natur a mannau gwyrdd gwell.
Gwneir ceisiadau drwy’r wefan ac fe’u cymeradwyir gan banel allanol. Dysgu mwy am achrediad.
Cadeirydd y Panel: John Mothersole. Mae John wedi dal swyddi uwch mewn llywodraeth leol mewn dinasoedd yn y DU gan gynnwys Llundain, yn fwyaf diweddar fel Prif Weithredwr Cyngor Dinas Sheffield. Ef yw Cadeirydd presennol Pwyllgor Cronfa Gymunedol Lloegr.
Aelodau’r Panel: Philip Askew, Ian Baggot, Nicole Collomb, Alan Carter, Kunle Barker, Joel Carré, Mark Cridge, Jude Hassall, Lily Feasby, Tanvi Desai, Aydin Zorlutuna, Martin Whitchurch, Sarah Webster, Rosie Rowe, Alexe Rose, Lou Matter. Dysgu mwy am y panelwy.
Er mwyn helpu meithrin gallu y mae mawr ei angen mewn trefi a dinasoedd, mae grantiau (sydd ar gael gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol) bellach wedi’u dyfarnu. Bydd y buddsoddiad hwn o £15.5m yn cefnogi lleoedd ledled y Deyrnas Unedig i wella a chreu mannau gwyrdd, strydoedd a chymdogaethau hygyrch.
Bydd 40 o drefi a dinasoedd (mewn 19 o bartneriaethau trefol) yn derbyn grantiau gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, o Portsmouth i Bradford yn Lloegr, i Fife yn yr Alban, Torfaen yng Nghymru, a Belfast yng Ngogledd Iwerddon. Mae’r lleoedd hyn wedi’u dewis yn dilyn proses ymgeisio ac asesu drylwyr a ddechreuodd yn hydref 2024, gyda gwaith bellach yn gallu mynd rhagddo i gyflawni’r cynlluniau hynny ar gyfer pobl a natur.