06-11-2025
Dechreuwch arni gyda...
Astudiaeth Achos
Canllaw
©National Trust Images / Rebecca Hughes
‘Mae plant mewn mwy o risg gan broblemau amgylcheddol nag oedolion, ond nid yw eu barn a’u diddordebau yn cael eu cymryd i ystyriaeth yn aml pan wneir penderfyniadau’ (Erthygl 12, UNCRC).
Nid yn unig lleisiau’r dyfodol ar gyfer ein mannau gwyrdd trefol yw plant a phobl ifanc, gallant fod yn eiriolwyr pwerus nawr. Ac maent yn siarad dros 20% o’r boblogaeth yn ein trefi a’n dinasoedd heddiw.
Dim ond hwy all ddweud wrthym sut beth yw bod yn hwynt a beth sy’n bwysig. Gallant esbonio sut mae ein byd sy’n newid yn gyflym yn edrych drwy eu llygaid a’r hyn sydd ar goll. Dônt â safbwyntiau a mewnwelediadau newydd, gan gynnwys y rhai a eithrir yn aml o ymgynghoriadau traddodiadol. Gallant hefyd herio ein safbwyntiau o’r hyn maent ei angen o’u mannau gwyrdd, a’r hyn allai wirioneddol wneud gwahaniaeth iddynt hwy.
Bydd y canllaw hwn yn helpu’ch awdurdod lleol i ddeall sut all llunio lleoedd cynhwysol edrych ar gyfer gwahanol oedrannau, cefndiroedd a galluoedd. Bydd yn eich helpu i ymgysylltu â phlant a phobl ifanc yn ystyrlon ac ychwanegu dimensiwn newydd i drawsnewid eich mannau gwyrdd trefol.
Mae cyd-ddylunio gyda phlant a phobl ifanc yn helpu i sicrhau bod ein mannau gwyrdd naturiol yn dod yn fwy cynhwysol. Mae’n creu lleoedd ar gyfer gwahanol fathau o chwarae, ardaloedd ar gyfer antur, cymdeithasu, ymlacio a meithrin cysylltiadau â byd natur.
Nid dim ond am yr atebion mae hyn. Mae’r broses syml o ofyn cwestiynau yn gallu cyflwyno buddion economaidd-gymdeithasol pwerus sy’n cynnwys:
Yn Plymouth, mae tîm traws-genhedlaeth yn helpu i dyfu Coedwig Gymunedol.
Mae cyngor y ddinas yn gweithio’n agos gydag arweinwyr ifanc i greu lleoedd gwyrddach ar gyfer pobl a bywyd gwyllt. Gwyliwch y fideo i gwrdd â’r tîm ac i glywed sut caiff y bobl ifanc hyn eu grymuso i fod yn rhan o’r newid, wrth ddysgu sgiliau hanfodol i ymdrin ag heriau amgylcheddol a hinsawdd mewn blynyddoedd i ddod.
Wrth i chi ddechrau cynllunio’ch ymgynghoriadau, gall y tri adnodd yma eich helpu i osod y cyd-destun:
Pan ydym yn gweithio gydag yn hytrach nag ar gyfer plant a phobl ifanc, mae pawb yn elwa. Gall y canllaw pum cam hwn eich helpu i ymgysylltu mewn ffyrdd ystyrlon a chynhwysol i drawsnewid mannau gwyrdd trefol i bawb. Lluniwyd y camau hyn i fod yn hyblyg a gellir eu dilyn ac ail-ymweld â hwy ym mha bynnag drefn sy’n gweithio i chi a’r bobl ifanc yn eich cymuned.
Ydych chi’n chwilio am ysbrydoliaeth ynghylch ble i ddechrau ymgysylltu / cynnwys plant a phobl ifanc?
O holiaduron mannau gwyrdd i ddehongliad cerddorol a theithiau cerdded emoji, sgroliwch lawr i ddarganfod syniadau ymgysylltu ysbrydoledig ac astudiaethau achos gan sefydliadau yn cynnwys awdurdodau lleol a’u partneriaid.
Grŵp oedran awgrymedig: 8 i 25 oed
Gosodwch gwestiynau â strwythur er mwyn casglu barn eich cynulleidfa ifanc. MANTEISION: mae’n gyflym i’w wneud ac yn hawdd i’w ehangu. ANFANTEISION: mae’n cynnig dyfnder cyfyngedig o fewnwelediad a gall eithrio cyfranogwyr iau neu rai llai llythrennog.
Casglodd Cyngor Dinas Birmingham straeon personol i ddeall cysylltiadau emosiynol â mannau gwyrdd. Gofynnwyd i blant ifanc gyflwyno gwaith celf oedd yn dangos yr hyn a olygai byd natur iddynt hwy. Roedd y dull ansoddol hwn yn sail i Gynllun Dinas Natur 25 mlynedd y Cyngor ac yn ymgysylltu pobl ifanc mewn ffordd sy’n teimlo’n fwy hygyrch.
Clywed y straeon
Defnyddiodd prosiectau yn Wincanton a Leeds arolygon a grwpiau ffocws i ddeall sut mae genethod yn eu harddegau’n defnyddio parciau a mannau cyhoeddus. Mae arolwg byr Wincanton, a ddosbarthwyd drwy ysgolion, a holiadur manwl Leeds ar gyfer genethod sy’n sgrialu, yn tynnu sylw at sut i gyrraedd at leisiau heb gynrychiolaeth ddigonol wrth gynllunio mannau cyhoeddus.
Gweld yr arolygonGrŵp oedran awgrymedig: 0 i 25 oed
Cynnal sesiynau wedi’u hwyluso i archwilio syniadau’n gydweithredol. MANTEISION: mae’n cynnig mewnwelediadau cyfoethog, yn meithrin ymddiriedaeth ac mae ganddo botensial cyd-ddylunio gwych. ANFANTEISION: gall gymryd llawer o amser ac mae angen hyrwyddiad arbenigol i sicrhau ymgysylltiad cynhwysol.
Mae’r Parc Natur Addysg Genedlaethol yn elfen greiddiol o Strategaeth Newid Hinsawdd a Chynaliadwyedd yr Adran Addysg. Mae’n darparu ffordd ar gyfer plant a phobl ifanc i wella bioamrywiaeth tiroedd eu meithrinfa, ysgol neu goleg, a threulio mwy o amser mewn byd natur wrth ddysgu yn yr awyr agored.
Dysgu mwy ac archwilio’r adnoddau fesul grŵp oedran
Mae’r Walk Wheel Cycle Trust yn rhoi lleisiau ifanc wrth wraidd strategaethau trafnidiaeth lleol yn Wadebridge a Padstow. Rhoddodd gweithdai gyda disgyblion a chymunedau ysgolion hyder i ddisgyblion fynychu a siarad mewn digwyddiadau cyhoeddus, a darganfod heriau a syniadau y gellid bod wedi eu hanghofio, megis croesfannau diogel. Ym Mryste, cyd-ddyluniodd disgyblion a’r Walk Wheel Cycle Trust nodweddion fel gerddi glaw i wella draenio dŵr wyneb. Mae’r rhain yn helpu i atal llifogydd a gwella ansawdd dŵr lleol.
Darllen am SuDS Southmead
Ymunodd Ysgol Economeg a Gwyddor Wleidyddol Llundain gyda Senedd Ieuenctid Brent a’r Blueprint Collective, i edrych ar sut mae pobl ifanc yn profi ac eisiau llywio mannau cyhoeddus. Y canlyniad oedd cyd-ddylunio argymhellion polisi a mannau.
Darllen am y prosiect
Cynhaliodd Archibeats weithdai cyd-ddylunio a arweiniodd at dri dyluniad mannau gwyrdd yn cael eu cymeradwyo, mewn partneriaeth â Chyngor Bwrdeistref Lewisham a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Roeddent yn galluogi pobl ifanc rhwng 8 a 22 oed i gymryd rhan mewn cyfres o deithiau cerdded ledled Ystâd Sayes Court, yn defnyddio cerddoriaeth, clai, straeon a modelau Indesign i gasglu eu barn a helpu i lywio cynlluniau gwyrdd ar gyfer dyfodol yr ystâd.
Gwledd i’n clustiau
Dyluniodd 64 miliwn o artistiaid fformat mannau agored, creadigol ar gyfer pobl ifanc 18 i 30 oed i archwilio materion cymdeithasol ac amgylcheddol drwy gelf ymarferol a deialog. Anogodd hyn fyfyrdod dwfn a gweithredoedd ar y cyd drwy sesiynau chwareus, wedi’u harwain gan gyfranogwyr.
Canfod Dewch at eich Gilydd
Cafodd A Place in Childhood eu comisiynu i ymgysylltu â 146 o arddegwyr ledled yr Alban, i edrych ar eu profiadau o fannau cyhoeddus. Gan ddefnyddio cyfuniad o weithdai ar-lein ac all-lein, tynnodd y canlyniadau sylw at bwysigrwydd amgylcheddau diogel, croesawus a’r angen am ddyluniad wedi’i arwain gan ieuenctid i fynd i’r afael ag ymddygiad gwrthgymdeithasol ac eithrio.
Darllen yr adroddiad
Grŵp oedran awgrymedig: 5 i 18 oed
Cewch dynnu ar farnau a syniadau drwy gemau, mapio, adrodd straeon ac adnoddau gweledol. MANTEISION: gallant fod yn hynod ddifyr, darparu lefel uwch o hygyrchedd ac annog arweinyddiaeth. ANFANTEISION: mae angen eu haddasu ar gyfer grwpiau oedran a chyd-destunau gwahanol, a all fod yn ddwys o ran amser.
Mae Cymdeithas Frenhinol y Celfyddydau wedi dylunio’r fenter dysgu a chwarae hon sy’n seiliedig ar fyd natur ar gyfer plant 0 i 11 oed. Wedi’i chreu ar y cyd gyda chymunedau, mae’n trawsnewid mannau gwyrdd yn ddosbarthiadau ecolegol, chwareus sy’n meithrin stiwardiaeth o oed cynnar.
Syniadau chwareus
Mae’r pecyn cymorth hwn gan Greenspace Scotland yn ysbrydoli pobl ifanc i arwain yn eu cymuned leol, i leisio’u barn a helpu i gyflawni newid cadarnhaol. Mae’n cynnwys gêm, fframweithiau gweithdy, adnoddau i helpu i gynnal ymarfer mapio cymunedol a mwy.
Pori’r pecyn cymorthWedi’i greu gan Hyrwyddwyr Codi Llais Geidiaid yr Alban mewn partneriaeth â Chreu Man ar gyfer Genethod, mae’r ymgyrch hon yn galluogi genethod o 4 i 18 oed asesu a gwella eu parciau lleol. Mae’r pecyn bathodyn yn cynnwys gweithgareddau sy’n helpu genethod i werthuso mannau cyhoeddus yn feirniadol ac eirioli dros amgylcheddau saffach, mwy cynhwysol.
Canolbwyntio
Mae Cyngor Dinas Caeredin yn cefnogi disgyblion i ddylunio a gofalu am fannau cyfoethog o ran ecoleg i’w defnyddio fel dosbarthiadau awyr agored. Mae Mannau Bach Gwych cyngor y ddinas yn rhan hanfodol o Rwydwaith Natur Caeredin, yn helpu i hyrwyddo bioamrywiaeth a dal carbon. Maent yn meithrin cysylltiadau rhwng plant a byd natur, gan roi synnwyr o berchnogaeth dros y man gwyrdd lleol iddynt.
Dysgwch fwy
Bu meysydd chwarae dros dro, ffeiriau lleol, parti stryd a diwrnod chwarae a ddyluniwyd ar y cyd gyda thros 50 o blant o gymorth i’r Walk Wheel Cycle Trust (Sustrans yn flaenorol) i roi anghenion a syniadau cannoedd o blant lleol wrth wraidd brîff dylunio pensaernïol ar gyfer mannau chwarae ar Stâd Barkantine ar Ynys y Cŵn. Yn y cyfamser, ymgysylltodd strydoedd dros dro, cystadleuaeth dylunio strydoedd i ysgolion a theithiau cerdded emoji yn Southwark â thros 500 o blant mewn cynlluniau i fynd i’r afael â lefelau uchel o ordewdra ymhlith plant yn y fwrdeistref.
Darllen am yr hyn a wnaeth Southwark
Grŵp oedran awgrymedig: 16 i 25 oed
Grymuso pobl ifanc i arwain neu gynghori ar brosiectau. MANTEISION: maent yn meithrin synnwyr o berchnogaeth ac yn annog stiwardiaeth hirdymor, sy’n cynnig datblygu sgiliau allweddol i bobl ifanc sydd ar fin cychwyn yn y gweithle. ANFANTEISION: mae hyfforddiant a strwythurau cymorth yn allweddol er mwyn i’r rhain weithio.
Yn Colliers Wood, bu pobl ifanc yn gweithio gyda Living Proof a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol i gyd-ddylunio parc trefol newydd. Llywiodd eu hymgynghoriad y weledigaeth ar gyfer Parc Pickle, gan drawsnewid safle anhygyrch yn fan cynhwysol, cyfoethog o ran byd natur.
Gwrando ar eu barn
Mae cynllun Coedwig Gymunedol Plymouth a De Dyfnaint (PSDCF) yn creu’r genhedlaeth nesaf o arweinwyr, gan roi pobl ifanc wrth wraidd y penderfyniadau a’r datblygiad yn y coetir. Caiff ei arwain gan ieuenctid, gydag aelodau’n gweithio ochr yn ochr â thîm PSDCF a Chyngor Dinas Plymouth i helpu i reoli a thyfu’r Goedwig Gymunedol.
Canfod Forest RisingMae Groundwork yn cefnogi pobl ifanc i arwain prosiectau amgylcheddol yn eu cymunedau ym Manceinion Fwyaf. Bydd cyfranogwyr yn derbyn cyllid, hyfforddiant ac yn cael eu mentora i ddylunio a chyflawni gwelliannau mannau gwyrdd, o ddad-ddofi i ddigwyddiadau cymunedol.
Darllen am Arweinwyr GwyrddDaeth y bartneriaeth hon, a arweinwyd gan yr Ymddiriedolaethau Natur o 2016 hyd at ddiwedd 2022, â’r sectorau ieuenctid ac amgylcheddol ynghyd. Roedd dros 128,000 o bobl ifanc ynghlwm â’r rhaglen, gan helpu i wella dros 3,000 o fannau cymunedol a chreu dros 350 o ardaloedd cyfoethog o ran byd natur ar gyfer pobl a bywyd gwyllt. Roedd ffocws enfawr ar lywodraethu a gwneud penderfyniadau wedi’u harwain gan ieuenctid, a chynhyrchwyd sawl adnodd ‘sut i’ o ansawdd uchel.
Defnyddio’r adnoddauGrŵp oedran awgrymedig: 10 i 25 oed
Defnyddio pŵer prif ffrwd cyfryngau digidol megis realiti artiffisial, cyfryngau cymdeithasol a ffilm. MANTEISION: mae ganddo’r potensial o gyrraedd cynulleidfaoedd mawr a hyrwyddo byd natur mewn man lle mae llawer o bobl ifanc eisoes yn weithgar. ANFANTEISION: gall fod yn ddrud iawn a chrau heriau hygyrchedd hefyd.
Myfyrwyr yn astudio cyrsiau creadigol a hysbysebu yn UAL: Cafodd Coleg Cyfathrebu Llundain a Phrifysgol Brookes, Rhydychen eu herio gan yr Asiantaeth ar gyfer Byd Natur i ddychmygu sut fuasent yn ymateb yn greadigol i fyd natur fel “cleient” yn ceisio cael pobl ifanc i fannau trefol. Y canlyniadau oedd gosodiadau, ffilmiau ac adrodd straeon trochol a ysbrydolodd bobl ifanc i gysylltu’n emosiynol â’r amgylchedd ac eirioli dros ei warchod.
Gweld yr ymgyrchoedd
Llwybr realiti estynedig a gyd-gynlluniwyd gan Aardman ac Ymddiriedolaeth Adar Dŵr a Gwlypdiroedd, i alluogi plant archwilio’r gwlypdiroedd drwy lygaid Prys y pryf tŷ, gan ddysgu am drychfilod a chynefinoedd mewn modd annisgwyl, chwareus. Roedd y llwybr yn cynnwys ap realiti estynedig am ddim a phecynnau gweithgareddau.
Canfod y bwrlwm