06-11-2025
Dechreuwch arni gyda...
Astudiaeth Achos
Canllaw
©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Rebecca Hughes
‘Mae plant yn wynebu mwy o risg yn sgil problemau amgylcheddol nag oedolion, ond yn aml, nid yw eu barn a’u diddordebau yn cael eu cymryd i ystyriaeth pan wneir penderfyniadau’ (Erthygl 12, UNCRC).
Mae’n wir mai plant a phobl ifanc fydd y lleisiau ar gyfer ein mannau gwyrdd trefol yn y dyfodol, ond gallant fod yn eiriolwyr pwerus nawr hefyd. Ac mae 20% o’r boblogaeth yn ein trefi a’n dinasoedd heddiw yn perthyn i’r grŵp hwn.
Dim ond nhw all ddweud wrthym am eu profiadau nhw a beth sy’n bwysig iddyn nhw. Gallan nhw esbonio sut mae ein byd sy’n newid yn gyflym yn edrych drwy eu llygaid nhw a beth sydd ar goll. Maent yn cynnig safbwyntiau a golygon uniongyrchol newydd, gan gynnwys rhai sy’n aml yn cael eu hepgor o ymgynghoriadau traddodiadol. Gallant hefyd herio ein safbwyntiau o’r hyn maent ei angen o’u mannau gwyrdd, a’r hyn allai wirioneddol wneud gwahaniaeth iddyn nhw.
Bydd y canllaw hwn yn helpu’ch awdurdod lleol i ddeall sut allai llunio lleoedd cynhwysol edrych ar gyfer gwahanol oedrannau, cefndiroedd a galluoedd. Bydd yn eich helpu i ymgysylltu’n ystyrlon â phlant a phobl ifanc ac ychwanegu dimensiwn newydd i’r broses o drawsnewid eich mannau gwyrdd trefol.
Mae cyd-ddylunio gyda phlant a phobl ifanc yn helpu i sicrhau bod ein mannau gwyrdd naturiol yn dod yn hyd yn oed mwy cynhwysol. Creu lleoedd ar gyfer gwahanol fathau o chwarae, ardaloedd ar gyfer antur, cymdeithasu, ymlacio a meithrin cysylltiadau â natur.
Ac nid dim ond y penderfyniadau terfynol sy’n bwysig. Gall y broses o ofyn cwestiynau ddarparu buddion sosio-economaidd pwerus sy’n cynnwys:
Yn Plymouth, mae tîm traws-genhedlaeth yn helpu i dyfu Coedwig Gymunedol.
Mae cyngor y ddinas yn gweithio’n agos gydag arweinwyr ifanc i greu lleoedd gwyrddach ar gyfer pobl a bywyd gwyllt. Gwyliwch y fideo i gwrdd â’r tîm ac i glywed sut caiff y bobl ifanc hyn eu grymuso i fod yn rhan o’r newid, wrth ddysgu sgiliau hanfodol i ymdrin â heriau hinsawdd ac amgylcheddol dros y blynyddoedd nesaf.
Wrth i chi ddechrau cynllunio eich ymgynghoriadau, gall y tri adnodd hyn helpu i sefydlu’r cefndir:
Pan fyddwn yn gweithio gyda phlant a phobl ifanc yn hytrach nag ar eu cyfer, mae pawb ar eu hennill. Gall y canllaw pum cam hwn eich helpu i ymgysylltu mewn ffyrdd ystyrlon a chynhwysol i drawsnewid mannau gwyrdd trefol ar gyfer pawb. Mae’r camau hyn wedi’u cynllunio i fod yn hyblyg a gellir eu dilyn ac ailymweld â nhw ym mha bynnag drefn sy’n gweithio i chi a’r bobl ifanc yn eich cymuned.
Yn chwilio am ysbrydoliaeth o ran ble i ddechrau gydag ennyn diddordeb / cynnwys plant a phobl ifanc?
O holiaduron mannau gwyrdd i ddehongli cerddorol a theithiau cerdded emoji, sgroliwch i lawr i ddarganfod syniadau ymgysylltu llawn ysbrydoliaeth ac astudiaethau achos gan sefydliadau, gan gynnwys awdurdodau lleol a’u partneriaid.
Grŵp oedran awgrymedig: 8 i 25 oed
Gosodwch gwestiynau strwythuredig i gasglu barn gan eich cynulleidfa ifanc. MANTEISION: mae’n gyflym i’w wneud ac yn hawdd ei ehangu. ANFANTEISION: mae’n cynnig dyfnder cyfyngedig o ran rhannu profiadau a gall eithrio cyfranogwyr iau neu lai llythrennog.
Casglodd Cyngor Dinas Birmingham straeon personol i ddeall cysylltiadau emosiynol â mannau gwyrdd. Gofynnwyd i blant ifanc gyflwyno gwaith celf a oedd yn dangos beth oedd byd natur yn ei olygu iddynt. Roedd y dull ansoddol hwn yn sail i Gynllun Dinas Natur 25 mlynedd y Cyngor ac ymgysylltu â phobl ifanc mewn ffordd a oedd yn teimlo’n fwy hygyrch.
Darganfyddwch y straeon
Defnyddiodd prosiectau yn Wincanton a Leeds arolygon a grwpiau ffocws i ddeall sut mae merched yn eu harddegau yn defnyddio parciau a mannau cyhoeddus. Mae arolwg byr Wincanton, a ddosbarthwyd drwy ysgolion, a holiadur manwl Leeds ar gyfer merched sy'n sglefrfyrddio yn amlygu sut i gyrraedd lleisiau heb gynrychiolaeth ddigonol wrth ddylunio mannau cyhoeddus.
Gweld yr arolygonGrŵp oedran awgrymedig: 0 i 25 oed
Cynhaliwch sesiynau wedi’u hwyluso i archwilio syniadau ar y cyd. MANTEISION: mae’n cynnig gwybodaeth gyfoethog am brofiadau, yn meithrin ymddiriedaeth ac mae ganddo botensial cyd-ddylunio gwych. ANFANTEISION: gall fod yn drwm o ran amser ac mae angen hwyluso arbenigol i sicrhau ymgysylltu cynhwysol.
Mae’r Parc Natur Cenedlaethol Addysg yn elfen graidd o Strategaeth Cynaliadwyedd a Newid Hinsawdd yr Adran Addysg. Mae’n darparu ffordd i blant a phobl ifanc wella bioamrywiaeth safle eu meithrinfa, ysgol neu goleg, gan dreulio mwy o amser ym myd natur wrth ddysgu yn yr awyr agored.
Dysgwch ragor ac archwiliwch adnoddau yn ôl grŵp oedran
Mae Walk Wheel Cycle Trust yn rhoi lleisiau ifanc wrth wraidd strategaethau trafnidiaeth leol yn Wadebridge a Padstow. Rhoddodd gweithdai gyda disgyblion a chymunedau ysgol hyder i ddisgyblion fynychu a siarad mewn digwyddiadau cyhoeddus, gan ddatgelu heriau a syniadau a allai fod wedi’u hanwybyddu, megis croesfannau diogel. Ym Mryste, cyd-ddyluniodd disgyblion a Walk Wheel Cycle Trust nodweddion fel gerddi glaw i wella draenio dŵr wyneb. Mae’r rhain yn helpu i atal llifogydd a gwella ansawdd dŵr lleol.
Darllenwch am SuDS Southmead
Ymunodd London School of Economics and Political Science â Senedd Ieuenctid Brent a’r Blueprint Collective, i archwilio sut mae pobl ifanc yn profi ac eisiau llunio mannau cyhoeddus. Arweiniodd at amgylchedd wedi’i gyd-ddylunio ac argymhellion polisi.
Darllenwch am y prosiect
Cynhaliodd Archibeats weithdai cyd-ddylunio a arweiniodd at dri dyluniad man gwyrdd wedi’u cymeradwyo, mewn partneriaeth â Chyngor Bwrdeistref Lewisham a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Fe wnaethant alluogi pobl ifanc rhwng 8 a 22 oed i gymryd rhan mewn cyfres o deithiau cerdded ar draws Ystâd Sayes Court, gan ddefnyddio cerddoriaeth, clai, straeon a modelau InDesign i gofnodi eu meddyliau a helpu i ddatblygu cynlluniau gwyrdd ar gyfer dyfodol yr ystâd.
Cerddoriaeth i’n clustiau
Dyluniodd 64 million artists fformat creadigol, amgylchedd agored i bobl ifanc 18 i 30 oed allu archwilio materion cymdeithasol ac amgylcheddol drwy gelf ymarferol a deialog. Anogodd hyn fyfyrio dwfn a gweithredu ar y cyd drwy sesiynau chwareus dan arweiniad cyfranogwyr.
Darganfyddwch Gather Round
Comisiynwyd A Place in Childhood i ymgysylltu â 146 o bobl ifanc yn eu harddegau ledled yr Alban, i ystyried eu profiadau o fannau cyhoeddus. Gan ddefnyddio cyfuniad o weithdai ar-lein ac all-lein, mae’r canlyniadau’n amlygu pwysigrwydd amgylcheddau diogel, croesawgar a’r angen am ddylunio dan arweiniad ieuenctid i fynd i’r afael ag ymddygiad gwrthgymdeithasol ac allgáu.
Darllenwch yr adroddiad
Grŵp oedran awgrymedig: 5 i 18 oed
Anogwch unigolion i rannu safbwyntiau a syniadau drwy gemau, mapio, adrodd straeon ac offer gweledol. MANTEISION: gallant fod yn hynod ddeniadol, yn darparu lefel uwch o hygyrchedd ac yn annog arweinyddiaeth. ANFANTEISION: mae angen eu haddasu ar gyfer gwahanol grwpiau oedran a chyd-destunau, a all fod yn drwm o ran amser.
Mae’r Gymdeithas Frenhinol Celfyddydau wedi dylunio’r fenter chwarae a dysgu seiliedig ar fyd natur hon ar gyfer plant 0 i 11 oed. Wedi’i chyd-greu gyda chymunedau, mae’n trawsnewid mannau gwyrdd yn ystafelloedd dosbarth ecolegol, chwareus sy’n meithrin stiwardiaeth amgylcheddol o oedran cynnar.
Cael syniadau chwareus
Mae’r pecyn cymorth hwn gan Greenspace Scotland yn ysbrydoli pobl ifanc i gymryd yr awenau yn eu cymuned leol, lleisio eu barn a helpu i sicrhau bod newid cadarnhaol yn digwydd. Mae’n cynnwys gêm, fframweithiau gweithdai, offer i helpu i gynnal ymarfer mapio cymunedol a mwy.
Archwilio’r pecyn cymorthWedi’i greu gan Hyrwyddwyr Speak Out Girlguiding Scotland mewn partneriaeth â Make Space for Girls, mae’r ymgyrch hon yn grymuso merched 4 i 18 oed i asesu a gwella eu parciau lleol. Mae’r pecyn bathodynnau yn cynnwys gweithgareddau sy’n helpu merched i werthuso mannau cyhoeddus yn feirniadol ac eirioli dros amgylcheddau mwy diogel a mwy cynhwysol.
Parchu ein parth
Mae Cyngor Dinas Caeredin yn cefnogi disgyblion i ddylunio a gofalu am fannau sy’n gyfoethog yn ecolegol i’w defnyddio fel ystafelloedd dosbarth awyr agored. Mae Wild Wee Spaces y cyngor dinas yn rhan hanfodol o Rwydwaith Natur Caeredin, gan helpu i hybu bioamrywiaeth a dal carbon. Maent yn meithrin cysylltiadau rhwng plant a natur, gan roi ymdeimlad o berchnogaeth iddynt dros y man gwyrdd lleol.
Darganfod mwy
Fe wnaeth digwyddiadau dros dro mewn meysydd chwarae, ffeiriau lleol, parti stryd a diwrnod chwarae cyd-ddylunio gyda dros 50 o blant helpu Walk Wheel Cycle Trust (Sustrans gynt) i roi anghenion a syniadau cannoedd o blant lleol wrth wraidd briff dylunio pensaernïol ar gyfer man chwarae ar Stad Barkantine ar yr Isle of Dogs. Yn y cyfamser, fe wnaeth digwyddiadau dros dro ar y stryd, cystadleuaeth dylunio stryd i ysgolion a theithiau cerdded emoji yn Southwark ymgysylltu â dros 500 o blant mewn cynlluniau i fynd i’r afael â lefelau uchel o ordewdra ymhlith plant yn y fwrdeistref.
Darllen beth wnaeth Southwark
Grŵp oedran awgrymedig: 16 i 25 oed
Grymuswch bobl ifanc i arwain neu gynghori ar brosiectau. MANTEISION: maent yn meithrin ymdeimlad o berchnogaeth ac yn annog stiwardiaeth hirdymor, gan gynnig datblygiad sgiliau allweddol i bobl ifanc sydd ar fin camu i fyd gwaith. ANFANTEISION: mae strwythurau cymorth a hyfforddiant yn allweddol i wneud i’r rhain weithio.
Yn Colliers Wood, gweithiodd pobl ifanc gyda Living Proof a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol i gyd-ddylunio parc trefol newydd. Drwy eu hymgynghoriad, datblygwyd y weledigaeth ar gyfer Pickle Park, gan drawsnewid safle anhygyrch yn amgylchedd cynhwysol, cyfoethog o ran natur.
Clywch eu safbwyntiau
Mae cynllun Coedwig Gymunedol Plymouth a De Dyfnaint (PSDCF) yn creu’r genhedlaeth nesaf o arweinwyr, gan roi pobl ifanc wrth wraidd penderfyniadau a datblygiad yn y coetir. Mae'n cael ei arwain gan bobl ifanc, gydag aelodau’n gweithio ochr yn ochr â thîm PSDCF a Chyngor Dinas Plymouth i helpu i reoli a thyfu’r Goedwig Gymunedol.
Darganfyddwch Forest RisingMae Groundwork yn cefnogi pobl ifanc i arwain prosiectau amgylcheddol yn eu cymunedau ym Manceinion Fwyaf. Mae cyfranogwyr yn cael mentora, hyfforddiant a chyllid i ddylunio a chyflawni gwelliannau i fannau gwyrdd, o adfer natur i ddigwyddiadau cymunedol.
Darllenwch am Arweinwyr GwyrddDaeth y bartneriaeth hon, dan arweiniad yr Ymddiriedolaethau Natur o 2016 hyd at ddiwedd 2022, â’r sector ieuenctid ac amgylcheddol ynghyd. Bu dros 128,000 o bobl ifanc yn rhan o’r rhaglen, gan helpu i wella mwy na 3,000 o fannau cymunedol a chreu dros 350 o ardaloedd llawn byd natur ar gyfer pobl a bywyd gwyllt. Roedd ffocws enfawr ar wneud penderfyniadau a llywodraethu dan arweiniad ieuenctid a chynhyrchwyd sawl adnodd ‘sut i wneud’ o safon uchel.
Defnyddiwch yr adnoddauGrŵp oedran awgrymedig: 10 i 25 oed
Manteisiwch ar bŵer prif ffrwd cyfryngau digidol megis realiti artiffisial, allfeydd cyfryngau cymdeithasol a ffilm. MANTEISION: mae ganddo’r potensial i gyrraedd cynulleidfaoedd mawr ac mae’n hyrwyddo byd natur mewn amgylchedd lle mae llawer o bobl ifanc eisoes yn weithgar. ANFANTEISION: gall fod yn ddrud iawn a chreu heriau hygyrchedd.
Cafodd myfyrwyr sy’n astudio cyrsiau hysbysebu a chreadigol yn UAL: London College of Communication a Phrifysgol Oxford Brookes eu herio gan yr Agency for Nature i ddychmygu sut y byddent yn ymateb yn greadigol i fyd natur fel “cleient” sy’n ceisio cael pobl ifanc i ddod i fannau trefol. Y canlyniadau oedd adrodd straeon trochol, ffilmiau a gosodweithiau a ysbrydolodd bobl ifanc i gysylltu’n emosiynol â’r amgylchedd ac eiriol dros ei warchod.
Gweld yr ymgyrchoedd
Fe wnaeth llwybr realiti estynedig a gyd-grewyd gan Aardman ac Ymddiriedolaeth Adar y Gwlyptir alluogi plant i archwilio gwlyptiroedd drwy lygaid Lloyd y pry tŷ, gan ddysgu am bryfed a chynefinoedd mewn ffordd chwareus, annisgwyl. Roedd y llwybr yn cynnwys ap realiti estynedig am ddim a phecynnau gweithgareddau.
Darganfyddwch y bwrlwm