A man with sunglasses trims the top of a bush, overlooking the ocean on a summers' day
Red illustration of a blue tit.

Canllaw cymunedol i weithio gyda gwirfoddolwyr

20-03-2026

Dechreuwch arni gyda...

Sut y gall sefydliadau cymunedol weithio gyda gwirfoddolwyr lleol i greu cymdogaethau mwy gwyrdd, iach a hapus.
Cymunedau - Pecyn cymorth Cymdogaethau Natur

©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Rebecca Hughes

Netflix, gemau fideo…

Mae gwirfoddolwyr yn cynnig dwylo ychwanegol, sgiliau amrywiol a chysylltedd, gan helpu i wneud cymdogaethau’n lleoedd mwy gwyrdd ac iach i fyw ynddynt.

Mae ymchwil yn dangos fod gan wirfoddoli fanteision meddyliol, corfforol a chymdeithasol ar gyfer unigolion sy’n rhoi o’u hamser hefyd.

Fel sefydliad sy’n ystyried eu recriwtio, fodd bynnag, rydych yn cystadlu gyda Netflix, gemau fideo, clybiau, tafarndai, chwaraeon – unrhyw beth mae pobl yn dewis ei wneud yn eu hamser hamdden.

Y newyddion da yw bod nifer o ffyrdd o gefnogi pobl i helpu.

...a gwirfoddoli

Yn fras, gall gwirfoddoli fod naill ai’n:

  • Ffurfiol: pan fydd unigolion yn rhoi eu hamser i grŵp, clwb neu sefydliad, yn rheolaidd neu ar sail ad hoc e.e. codi arian i elusen
  • Anffurfiol: lle mae unigolion yn helpu yn y gymuned neu dros achos, ond nid sefydliad e.e. codi sbwriel yn annibynnol

Mae’r canllaw hwn i helpu sefydliadau cymunedol i dorri trwy sŵn bywydau prysur i ysgogi pŵer pobl yn eu cymdogaeth. Sgroliwch i lawr neu cliciwch ar y dolenni i ddarganfod mwy am:

Mae gennym hefyd ganllaw i awdurdodau lleol sydd am ysgogi pŵer gwirfoddolwyr ar draws eu tref neu eu dinas.

Gwirfoddoli heddiw

Gyda phobl yn fwyaf tebygol o helpu grwpiau sydd wedi’u lleoli yn eu hardal leol, mae dyfodol gwirfoddoli yn ddisglair ar gyfer sefydliadau cymunedol.

21%

Cyfran y gwirfoddolwyr sy'n dewis cefnogi grwpiau ac achosion yn agos at eu cartrefi

Dywedodd bron i hanner y gwirfoddolwyr (40%) mai ‘gwneud gwahaniaeth’ yw’r prif reswm pam eu bod wedi dechrau gwirfoddoli

Darllen Time Well Spent

62%

Y cynnydd mewn gwirfoddoli cadwraeth yn y DU rhwng 2000 a 2023

Mae grŵp o sefydliadau yn adrodd am gynnydd cyson mewn gwirfoddoli ar gyfer byd natur ers Covid-19.

Darllen adroddiad y Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur

16%

Cyfran poblogaeth y DU sy'n gwirfoddoli o leiaf unwaith y mis

Gwirfoddolodd 27% o leiaf unwaith yn ystod y flwyddyn ddiwethaf ac mae mwy na thri chwarter (77%) o'r rhai sy'n gwirfoddoli'n fisol yn bwriadu parhau am y tymor hir.

Darllen yr Arolwg o Fywyd Cymunedol

51%

Oriau gwirfoddoli a roddwyd gan leiafrif (9%) y gwirfoddolwyr

Mae bron i 90% o wirfoddolwyr yn dweud eu bod yn ei fwynhau, gyda thraean yn nodi achos ‘pwysig’ fel y rheswm pennaf dros roi o’u hamser.

Darllen Time Well Spent