20-03-2026
Dechreuwch arni gyda...
©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Rebecca Hughes
Mae gwirfoddolwyr yn cynnig mwy o ddwylo, sgiliau amrywiol a chysyllted, gan helpu i wneud cymdogaethau’n lleoedd mwy gwyrdd ac iach i fyw ynddynt.
Mae ymchwil yn dangos fod gan wirfoddoli fanteision meddyliol, corfforol a chymdeithasol ar gyfer unigolion sy’n rhoi o’u hamser hefyd.
Fel sefydliad sy’n ystyried eu recriwtio fodd bynnag, rydych yn cystadlu gyda Netflix, gemau fideo, clybiau, tafarndai, chwaraeon – unrhyw beth mae pobl yn ddewis ei wneud yn eu hamser hamdden.
Y newyddion da yw bod nifer o ffyrdd o gefnogi pobl i helpu.
Yn fras, gall gwirfoddoli fod yn:
Bwriad y canllaw hwn yw helpu sefydliadau cymunedol i gyrraedd pobl er gwaethaf prysurdeb bywyd bob dydd a’u cynnull i weithredu o fewn eu cymdogaethau. Sgroliwch i lawr a chliciwch y dolenni i ddysgu mwy am:
Mae gennym hefyd ganllaw ar gyfer awdurdodau lleol sydd eisiau gwneud defnydd o wirfoddolwyr ar draws eu tref neu ddinas.
©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Rebecca Hughes
Casey Morrison, Arbenigwr Cymuned a Chyfranogi yn yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.
©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Rebecca Hughes
Casey Morrison, Arbenigwr Cymuned a Chyfranogi yn yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.
Mae’r broses hon yn helpu sefydliadau cymunedol i gael ystod amrywiol o wirfoddolwyr i ymuno. Mae’n helpu gwirfoddolwyr i deimlo fel eu bod yn cael eu cefnogi a gweld effaith eu gwaith. Mae’n seiliedig ar daith a ddyluniwyd gan Community Action Suffolk.
Mae cynllunio trwyadl yn adeiladu’r seiliau ar gyfer cynnig gwirfoddoli gwych sy’n dod â gwerth i wirfoddolwyr a sefydliadu cymunedol fel ei gilydd, gan gymell unigolion a grwpiau i gefnogi am gyfnod hirach.
Cynhwyswch gydweithwyr a fydd yn rheoli neu’n gweithio gyda gwirfoddolwyr yn ystod y cam cynllunio i ennill eu gwybodaeth ac ennyn eu diddordeb o’r cychwyn cyntaf.
Ehangwch y saethau cwymplen i ddechrau arni gyda chynllunio.
Mae gwirfoddolwyr yn rhoi eu hamser a’u sgiliau am ddim ac maent yn llawer mwy tebygol o ddal ati os ydynt yn cael profiad cadarnhaol a boddhaus.
Mae profiad gwirfoddoli o ansawdd yn debygol o gynnwys:
Byddwch yn glir ynghylch y canlyniad a ddymunir o gynnwys gwirfoddolwyr newydd neu ragor ohonynt, a’r amserlen a’r dull ar gyfer gwneud hynny.
Bydd strategaeth gwirfoddoli yn eich helpu i ddatblygu cynnig gwirfoddoli cryf a chyfnerthu’r broses gynllunio. Dyma rai dolenni i ddechrau arni gyda strategaeth:
Mae proffiliau gwirfoddolwyr yn amlinellu’r hyn mae rôl yn ei gynnwys. Maent yn bwysig am eu bod yn helpu pobl i benderfynu os yw rôl yn gweddu â’u sgiliau a diddordebau, rheoli eu disgwyliadau a gweld yr effaith y gallant ei chael.
Mae cysondeb ar draws disgrifiadau rôl yn bwysig, a dylai fersiynau hygyrch fod ar gael hefyd (er enghraifft, fformat print bras neu fideo).
Pethau defnyddiol i’w cynnwys mewn disgrifiad rôl yw:
Meddyliwch am sut y gallwch greu neu addasu rôl fel ei bod yn hygyrch ar gyfer pobl sydd â gwahanol gefndiroedd, sgiliau, profiadau a galluoedd.
Gall hefyd fod yn ddefnyddiol cyfeirio at gyngor arbenigol ar gynhwysiant a hygyrchedd. Dyma ychydig o arweiniad i helpu:
Mae gwirfoddoli untro yn rhoi cyfle i gyfranogwyr gael blas ar wirfoddoli. Dyma rai pethau i’w hystyried:
Dyma rai o’r pethau hanfodol y mae angen i chi eu gwneud o hyd ar gyfer gweithgareddau gwirfoddoli untro:
Mae gan Volunteer Now ragor o syniadau ar gyfer gwirfoddoli untro yma.
Pan fyddwch yn deall eich blaenoriaethau ac wedi cynllunio eich cynnig gwirfoddoli, mae hi’n amser recriwtio gwirfoddolwyr newydd i’ch tîm.
Ehangwch yr adrannau er mwyn paratoi.
Gwnewch yn siŵr fod gennych gynllun recriwtio ac adnoddau cyn i chi ddechrau arni. Rhai pethau i’w hystyried yw:
Mae tudalen y wefan Volunteero ynghylch recriwtio gwirfoddolwyr a’r Volunteer Playbook yn darparu gwybodaeth ddefnyddiol ar recriwtio hefyd.
Mae galw uchel am wirfoddolwyr. Sut fyddwch chi’n gwneud i’ch rôl sefyll allan?
Ystyriwch y canlynol wrth hyrwyddo eich rôl wirfoddoli:
Adnoddau ychwanegol ar hyrwyddo eich rôl yma:
Dod o hyd i wirfoddolwyr – NCVO
Sut i ysgrifennu’r hysbyseb recriwtio gwirfoddolwyr perffaith – Charity Digital
Mae nifer o leoedd i hysbysebu eich rôl gwirfoddoli, a gall nifer ohonynt fod yn rhad ac am ddim. Os ydych angen ehangu eich cyrhaeddiad, meddyliwch am y lle gorau i hysbysebu eich rolau i gyrraedd cynulleidfaoedd newydd.
Mae awgrymiadau ar gyfer ffyrdd o hysbysebu rolau gwirfoddoli o wefan NCVO yn cynnwys:
Mae proses ymgeisio dda yn eich helpu i ddod i adnabod darpar wirfoddolwyr a rhoi rôl iddynt sy’n addas ar gyfer eu sgiliau a’u diddordebau. Fodd bynnag, gall ffurflenni a phrosesau ymgeisio fod yn rhwystrau i bobl sy’n cyflwyno ceisiadau. Cadwch eich proses ymgeisio ar gyfer rolau gwirfoddoli yn glir, syml a theg.
Rhai enghreifftiau:
Mae cael detholiad da o brosesau ar waith yn eich helpu i ddysgu mwy am ddarpar wirfoddolwyr. Byddwch yn glir ynghylch eich meini prawf a chadwch y broses yn deg.
Ystyriwch y canlynol cyn dechrau arni:
Yn ystod y broses ddethol:
Mae’r angen i sgrinio yn ddibynnol ar y rôl. Wrth ysgrifennu eich disgrifiad rôl, bydd angen i chi ystyried a oes angen gwiriadau ychwanegol. Gall bod angen i chi ystyried:
Gwiriadau GDG – Gellir dod o hyd i arweiniad pellach yma – Y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (GDG) | NCVO. Bydd gofynion gwirio’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ar sail p’un a ydych yn gofyn i wirfoddolwyr gynnal gweithgareddau sydd wedi’u rheoleiddio ai peidio.
Tystlythyrau – Mae hyn yn berthnasol i rolau gwirfoddoli sydd â risg diogelu sylweddol. Mae gan NCVO rai canllawiau ynghylch gwirio tystlythyrau yma NCVO Dewis y gwirfoddolwyr cywir
Mae proses gynefino yn gyfle i gyflwyno gwirfoddolwyr newydd i’r sefydliad ac i’w rolau.
Mae proses gynefino yn eu helpu i deimlo’n hyderus ac yn rhoi ymdeimlad o berthyn iddynt o’r cychwyn cyntaf. Fel gyda phob cam o’r daith wirfoddoli, mae cynllunio trwyadl yn hollbwysig ar gyfer llwyddiant.
Ehangwch y saethau cwymplen i ddechrau arni.
Dechreuwch drwy ystyried y canlynol:
Bydd gan wahanol rolau a sefydliadau wahanol ofynion cynefino. Pethau defnyddiol i’w cynnwys yw:
Dogfennaeth sy’n ddefnyddiol i’w hystyried a all gefnogi hyn:
Mae llawer o adnoddau am ddim ar gael i gefnogi’r broses o gynefino gwirfoddolwyr. Dyma ddetholiad:
Dylai pob aelod o staff sy’n arwain neu’n gweithio gyda gwirfoddolwyr fod yn gyfrifol am gefnogi profiad gwirfoddoli gwych.
Mae rhoi cefnogaeth barhaus i’ch gwirfoddolwyr yn hollbwysig. Bydd yn eu cadw’n hapus ac yn eu cymell, gan sicrhau fod eu hegni a’u brwdfrydedd yn cael ei ddefnyddio er budd eich sefydliad neu’ch achos.
Diffiniwch yn glir sut a phryd y gallwch gefnogi gwirfoddolwyr a’i gwneud yn glir gyda phwy i gysylltu os oes angen mwy o help arnyn nhw.
Ehangwch y saethau cwymplen am awgrymiadau a syniadau.
Mae rhai ffyrdd cyffredinol o gefnogi eich gwirfoddolwyr wedi’u rhestru isod.
Mae’n hollbwysig sicrhau eich bod yn dod i adnabod anghenion unigol y bobl yr ydych yn eu goruchwylio. Fel yna, gallwch ddarparu cymorth ychwanegol y gallent fod eu hangen sydd y tu hwnt i’r rhestr hon, a sylwi ar newidiadau neu faterion personol a allai effeithio arnynt.
Cefnogi gwirfoddolwyr | NCVO Sut i Reoli Gwirfoddolwyr
Mae gwirfoddolwyr yn dod â nifer o fanteision i sefydliad, ond nid yw bob amser yn fêl i gyd. Cymerwch gamau cyflym a theg i gadw gwirfoddolwyr a lleihau unrhyw risg i enw da’r sefydliad.
Mae’n bwysig cael proses datrys problemau ar gyfer gwirfoddolwyr, i’w wneud yn glir yr hyn y dylid ei wneud os bydd rhywbeth yn mynd o’i le. Dylai hyn fod ar wahân i staff cyflogedig. Gall gysylltu â’ch proses gwyno y dylech ei rhannu gyda’ch gwirfoddolwyr fel rhan o’r broses gynefino.
Mae gwefan NCVO yn argymell y dylai prosesau datrys problemau gwirfoddoli gynnwys:
Polisïau a gweithdrefnau enghreifftiol
Dyma rai awgrymiadau da ar gyfer cadw eich gwirfoddolwyr.
Mae’n well gan rai pobl wirfoddoli mewn ffyrdd mwy anffurfiol. Mae Re-Action Collective yn grŵp o 60+ o fusnesau, sefydliadau nid-er-elw a chlybiau sy’n helpu pobl i wneud hynny’n union.
Maent yn arafu ein cyfradd o gymryd adnoddau o fyd natur i wneud ein hoffer awyr agored ac yn annog pobl i gymryd camau cadarnhaol o ran yr hinsawdd, o atgyweirio a rhoddi cyfarpar awyr agored i ailddefnyddio offer a datblygu llwyfannau rhannu.
Mae ‘ACTionism’ yn derm a fathwyd gan y Re-Action Collective, ac mae’n golygu rhywbeth rhwng gweithredu a gwirfoddoli. Tra bod gweithredu yn ymwneud â gwrthod erbyn y byd fel y mae, mae ACTionism yn ymwneud â gweithredu tuag at rywbeth. Yn wahanol i wirfoddoli traddodiadol men rôl sy’n bodoli eisoes mewn sefydliad neu dros achos, mae ACTionism yn gofyn i bobl beth yr hoffent ei newid a sut.
Cymerwch olwg ar rai o’u canllawiau ynglŷn â dulliau gwirfoddoli anffurfiol.
Roedd Nature Neighbourhoods yn rhaglen bartneriaeth genedlaethol rhwng yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yr RSPB a WWF, a ariannwyd gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol a’r Co-op.
Prif syniad y rhaglen oedd gweithio ochr yn ochr â 18 o sefydliadau cymunedol dros 2 flynedd, gan eu helpu i gyd-greu cynlluniau sy’n cael eu pweru gan bobl ar gyfer byd natur yn eu cymdogaethau eu hunain.
Roedd pob cynllun cydweithredol wedi’i wreiddio’n gadarn ym mha bynnag gamau gweithredu dros fyd natur a hinsawdd a oedd bwysicaf i’r bobl sy’n byw ac yn gweithio yno. A chawsant eu gwireddu gan gyllid, cefnogaeth a hyfforddiant Nature Neighbourhood.
