Cyfieithiad Cymraeg yn cyrraedd yn fuan.

Welsh translations coming soon.

Close
People talking and looking at plants on a flat balcony.

Canllaw cymunedol i gyd-ddylunio

18-03-2026

Dechreuwch arni gyda...

Canllaw

Dewch â chymdogaethau a natur ynghyd, gydag adnoddau ac awgrymiadau i osod pobl, planhigion a lleoedd lleol wrth y llyw.
Cymunedau - Cyd-ddylunio
Gweld yr holl adnoddau

©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Paul Harris

Beth ydym ni’n ei olygu drwy sôn am ‘gyd-ddylunio’ mewn cymunedau?

Mae cyd-ddylunio yn ffordd o ddod â phobl sydd â gwahanol safbwyntiau ynghyd, i feddwl am syniadau newydd ar gyfer eu cymuned sy’n rhoi help llaw i fannau gwyrdd, lleoedd a phobl leol.

Mae Alex Quattrone, Rheolwr Ymchwil a Datblygiad yn Neighbourly Lab, yn diffinio cyd-ddylunio fel a ganlyn:

“Mae cyd-ddylunio yn dod â phobl sydd wedi’u heffeithio gan broblem ynghyd â sefydliadau, arbenigwyr a gwneuthurwyr penderfyniadau i feddwl am ddatrysiadau a rennir.”

Tra bod gwahanol ffyrdd o ymdrin â’r broses hon, dylai egwyddorion cyd-ddylunio deimlo’r un fath. Mae Alex yn crynhoi’r rhain fel:

  • Canolbwyntio ar bobl – gweithio ochr yn ochr â phobl a gweld gwerth mewn amrywiaeth o wybodaeth a phrofiadau bywyd
  • Cynhwysol a chyfranogol – cael gwared ar rwystrau i gyfranogiad, gan ddefnyddio ffyrdd creadigol o ennyn diddordeb, cydnabod cryfderau pobl a datblygu gallu
  • Agored a thryloyw – sicrhau fod amser digonol i drafod syniadau a’u datblygu ar y cyd
  • Cydlynol – cydweithio â nifer o bobl wahanol â syniadau a safbwyntiau gwahanol

Yn anad dim, mae cyd-ddylunio yn cynnwys pobl sydd â phrofiad uniongyrchol o broblem, gan ei gwneud mor hawdd â phosibl iddynt rannu eu barn a llunio’r canlyniad.

Mae’n symud grwpiau ar hyd y daith o fewnwelediad chwestiynau i syniadau, atebion a phrofi – a hynny’n gyflym weithiau.

Darllenwch ymlaen i gael gwybod sut i redeg proses cyd-ddylunio sy’n seiliedig ar yr egwyddorion hyn, gan ddwyn grwpiau y tu hwnt i’r hyn sy’n gyfarwydd iddynt ac i leoedd annisgwyl sy’n rhoi help llaw i bobl a natur.

Sut mae cyd-ddylunio yn wahanol?

Mae Alex yn egluro sut mae cyd-ddylunio yn wahanol i ffurfiau eraill o ymgysylltiad, yn seiliedig ar Ysgol Gyfranogiad gan Ddinasyddion Arnstein. Sgroliwch i weld mwy.

Ysgol Cyfranogiad gan Ddinasyddion Arnstein
A group of young people walks in a loose line along a forest track. They're in wintry clothing and one carries a large pink bucket.

“Gallai’r ddau ris isaf ar yr ysgol gael eu defnyddio ar gyfer gwaith ymgyrchu, lle rydych chi’n ceisio dylanwadu ar bobl neu newid eu meddwl. Mae'n ymwneud mwy â'i 'wneud i' bobl ac efallai na fydd yn cynnwys y rhai sydd â phrofiadau bywyd. Rydych chi'n ceisio arwain rhywun i gyrraedd casgliad neu gred benodol.”

A group of people relax in an urban community garden. Some chat under the shade of a blue gazebo, others sit at sunny tables and one or two potter about doing gardening jobs.

“Mae’r adran yn y canol yn ymwneud â dysgu am safbwyntiau pobl neu gasglu gwybodaeth, i’w bwydo i mewn i broses ddylunio. Fel arfer mae'n broses untro – er enghraifft, casglu arolygon. Mae'n rhoi cipolwg cyflym ar broblem neu’n ei bwydo i broses gyd-ddylunio ehangach.”

A young lady standing in front of a white garden wall smiles as she passes a cup to a man with outstretched arms. She looks to have ladled the cup contents from a large cooking pot. She wears a light brown headscarf, he is shaded from the sun by a black hat whilst another man in the foreground wears a colourful cap.

“Mae rhan uchaf yr ysgol yn ymwneud â gwneud pethau mewn partneriaeth gyfartal â phobl, gan gynnwys pobl sydd â phrofiadau bywyd. Mae gan bawb lais cyfartal i gymryd rhan. Ar y brig, mae'n debyg y byddwch chi'n cyd-gyflwyno'r cynlluniau neu'r gwasanaethau rydych chi wedi'u creu drwy'r broses gyd-ddylunio.”

Two people tend to an allotment-style area of green space in an urban estate. It is surrounded by grey houses and a bus passes on the road behind.

“I newid y ffordd rydych chi'n gweithio gyda phobl o ddifrif, o weithio drostyn nhw i weithio'n gynhwysol gyda nhw, mae tri chwestiwn allweddol i'w hystyried drwyddi draw: Sut allem ni ymgysylltu'n llawn ac yn gyson ag eraill? Sut allem ni weithio gyda phobl mor wahanol i ni â phosibl? Sut allem ni ddiwallu anghenion pawb iddynt gael cymryd rhan?”

Rhagor o wybodaeth am ddylunio cynhwysol

Pam fod cyd-ddylunio yn bwysig?

Gall cyd-ddylunio edrych yn wahanol iawn i ffyrdd sefydledig o weithio. Mae’r Co-Production Collective yn rhannu sut mae cyd-ddylunio yn helpu pobl a natur mewn cymunedau trefol.

Rhagor gan y Co-Production Collective

Darparu’r hyn sy’n bwysig

Effeithlonrwydd

Cyfiawnder cymdeithasol

Grymuso pobl

Nodau cyffredin

Beth yw’r broses gyd-ddylunio?

Mae model Diemwnt Dwbl y Cyngor Dylunio yn ffordd o symud pobl a sefydliadau ar hyd y broses gyd-ddylunio. Sgroliwch i lawr i ddysgu mwy am bob cam, yna lawrlwythwch ein templed gwneud cynllun i'ch tywys drwy'r broses.

Templed llunio cynllun cyd-ddylunio

Trwydded CC BY 4.0

Y Camau Gosod a Darganfod

Y nod yma yw agor y sgwrs, gan gynnwys y bobl gywir i’ch helpu i ddarganfod yr hyn sy’n bwysig i’r rheiny sy’n ystyried y lle yr ydych yn gweithio ynddo’n gartref.

Mae’n ymwneud ag ymchwil sy’n cael ei arwain gan gymuned ac a fydd yn herio rhagdybiaethau ac yn meithrin perthnasoedd â chyfranogwyr.

Ehangwch y saethau i ddysgu datgloi barn a phrofiadau newydd mewn ffordd groesawgar a chynhwysol.

Cliciwch ar y botymau am ragor o adnoddau ymchwilio a chynllunio.

Lawrlwytho llyfr cynllunio Lawrlwytho canllaw i grwpiau ffocws Mwy am ymchwil dan arweiniad y gymuned

Beth ydynt

  • Eistedd i lawr gyda rhywun sydd wedi profi problem a dod i’w adnabod
  • Gofyn cwestiynau i ddeall problem a’i heffaith yng ngeiriau’r sawl sy’n ei phrofi

Pam y dylid eu defnyddio

  • Dod i adnabod pobl yn bersonol – deall eu meddylfryd, ymddygiad, a’u cymhellion
  • Casglu gwybodaeth a dealltwriaeth gyfoethog
  • Ystyried pynciau personol a sensitif, gan roi llais i bobl a allai ei chael hi’n anodd mewn sefyllfaoedd eraill

Awgrymiadau ardderchog

  • Dechreuwch drwy siarad am bynciau eang er mwyn dod i adnabod y person, yna siaradwch am yr her yn benodol
  • Ysgrifennwch neu cofnodwch yr hyn y mae’n ei ddweud yn union, peidiwch â chasglu’r ystyr
  • Cynhaliwch eich cyfweliad mewn lleoliad sy’n gyfarwydd i’r person
  • Gofynnwch gwestiynau agored a rhowch amser i bobl i’w hateb

Beth ydynt

  • Dod â grŵp o bobl ynghyd a allai fod â gwahanol safbwyntiau neu’n dod o gefndiroedd gwahanol
  • Paratoi set o gwestiynau allweddol yr ydych yn dymuno eu gofyn
  • Defnyddio’r cwestiynau i hwyluso sgwrs rhwng aelodau’r grŵp

Pam y dylid eu defnyddio

  • Deall cymhellion a dymuniadau amrywiol grŵp
  • Dod â phobl amrywiol ynghyd
  • Pwyso a mesur a dod i gonsensws

Awgrymiadau ardderchog

  • Hwyluswch sgyrsiau a chysylltiad rhwng aelodau grŵp
  • Dewch ag aelodau tawelach i mewn i’r sgwrs a sicrhau y caiff lleisiau pawb eu clywed
  • Cefnogwch bwyso a mesur ond peidiwch â cheisio rhuthro’r broses o ddod i gonsensws – mae hyn yn digwydd dros amser
  • Casglwch safbwyntiau amrywiol

Beth ydyw

  • Amlygu straeon a phrofiadau pobl ynghylch pwnc penodol
  • Mae cyfranogwyr yn dod â stori ac yn ei rhannu mewn grwpiau bychan
  • Mae aelodau grŵp yn cymryd rolau gwahanol, o wrando’n weithredol i ofyn cwestiynau

Pam y dylid ei ddefnyddio

  • Annog pobl i ganolbwyntio ar eu profiadau personol eu hunain drwy’r defnydd o straeon
  • Datblygu empathi a chysylltiad rhwng cyfranogwyr
  • Dod o hyd i dir cyffredin – gan roi chwarae teg i bawb

Awgrymiadau ardderchog

  • Dewiswch thema/ysgogiad ond gadewch i straeon fod yn eang
  • Gosodwch rolau a chanllawiau clir o ran sut dylai pobl ymddwyn a’r cyfrifoldebau ar gyfer gwrando’n weithredol. Peidiwch â gadael y cyfan i ffawd neu mae perygl o golli gwybodaeth allweddol neu y bydd pobl yn teimlo na chafodd eu mewnbwn ei ystyried
  • Byddwch yn ymwybodol o unrhyw wrthdaro a rheoli hynny yn ôl yr angen

Beth ydyw

  • Dull ar sail cryfder sy’n adeiladu ar agweddau cadarnhaol yn hytrach na rhai negyddol
  • Holi cyfranogwyr ynghylch yr hyn sy’n gweithio yn eu cymdogaethau, ac yr hyn sy’n dda

Pam y dylid eu defnyddio

    • Adeiladu ar yr hyn sydd wedi gweithio yn y gorffennol ac sydd felly’n fwy tebygol o lwyddo
    • Mae pob cymuned yn datblygu ei hymateb penodol ar gyfer ei sefyllfa ei hun
    • Annog cydweithio a datblygu gweledigaeth gref

Awgrymiadau ardderchog

  • Dechreuwch gyda grŵp craidd a thyfu i gynnwys y gymuned ehangach

Beth ydyw

  • Lleoliad ‘caffi’ anffurfiol lle mae cyfranogwyr yn trafod mater drwy ei drafod mewn grwpiau bach.
  • Cynhelir trafodaethau mewn sawl rownd o 20 i 30 munud
  • Mae gan bob bwrdd gwestiwn penodol, sy’n berthnasol i ddiben cyffredinol y digwyddiad.
  • Mae cyfranogwyr yn mynd i bob bwrdd i drafod y cwestiwn hwnnw, i ddatblygu ar fewnbwn a syniadau pobl eraill

Pam y dylid eu defnyddio

  • Casglu gwybodaeth ar y cyd ar brofiadau neu syniadau ynghylch mater
  • Cydweithio a thyfu rhwydwaith
  • Cynhyrchu syniadau newydd a sgyrsiau ystyrlon
  • Mae’n hamddenol ac yn ymchwiliol

Awgrymiadau ardderchog

  • Sicrhewch fod y lleoliad yn groesawgar i bawb
  • Sicrhewch fod cyfranogwyr yn cymryd cyfrifoldeb dros wrando ac archwilio gwybodaeth gyda’i gilydd
  • Mae dewis cwestiynau yn hanfodol – dylent fod yn ddiddorol ac yn berthnasol
  • Defnyddiwch hyn i gynhyrchu syniadau, yn hytrach na gwneud penderfyniadau

Yn olaf, dyma naw awgrym i’w cofio ar gyfer y camau Gosod a Darganfod:

  1. Dewch â phobl sydd â phrofiad bywyd ac eraill yn eu “cymuned” i mewn i’r broses – h.y. sut mae mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd ar gyfer un person yn croestorri â gwasanaethau, sefydliadau, grwpiau eraill ac ati
  2. Ewch i mewn gyda chynllun clir ynghylch pam eich bod yn gwneud rhywbeth, y pethau cadarnhaol a negyddol, a’r hyn yr ydych yn gobeithio ei ddysgu
  3. Bwriwch y rhwyd yn eang o ran y pynciau yr ydych yn eu trafod, peidiwch â chyfyngu ar bethau ar unwaith
  4. Dysgwch gan gyfranogwyr sydd ar goll, beth oedd ar goll o’r sgwrs, beth arall y gallent fod eisiau ei rannu
  5. Mireinio ac ailadrodd – nid yw’n ymwneud â’i gael yn “berffaith” ar unwaith, ond dysgu a datblygu’r broses a’r wybodaeth wrth i chi fynd ymlaen
  6. Mae’n iawn dechrau gyda phobl yr ydych yn eu hadnabod ac y mae gennych gysylltiad â nhw eisoes, ond byddwch yn ymwybodol o fylchau a sut y gallech chi fwriadu adeiladu o’r pwynt hwnnw
  7. Byddwch yn greadigol! Mae adrodd straeon, arddangosfeydd ffotograffau, dyddiau hwyl i gyd yn llwybrau dilys i mewn – y rhan allweddol yw’r hyn yr ydych yn bwriadu ei wneud gyda’r wybodaeth honno pan gewch chi hi
  8. Cipiwch gymaint ag y gallwch a myfyriwch ar yr hyn rydych chi wedi’i ddysgu ar ôl y broses
  9. Mwynhewch a byddwch yn agored i ddysgu – mae’r cam hwn yn ymwneud â chael ei synnu a dysgu pethau newydd

Y Cam Diffinio

Nod y cam hwn yw diffinio’r cwestiwn neu’r her y mae angen i chi ei ateb, gan ddefnyddio’r hyn rydych wedi’i ddysgu gan eich cymuned yn ystod y cam Darganfod.

Mae’n bwysig eich bod yn mynd i mewn i’r cam Diffinio gyda meddylfryd chwilfrydig. Rhowch eich ymddiriedaeth yn eich greddf, chwiliwch am ysbrydoliaeth a chadwch y gwaith yn egnïol a chyflym.

Ehangwch y saethau i ddysgu sut i wneud synnwyr o beth allai eich gwybodaeth o’r cam Darganfod ei olygu, ac i ddechrau llunio’r cwestiwn allweddol a fydd yn diffinio sut y gall eich sefydliad gyflawni newidiadau go iawn ar gyfer byd natur a phobl.

Lawrlwytho templed casglu gwybodaeth Lawrlwytho templed fframio cwestiynau

Y cam cyntaf yn ystod y broses Ddiffinio yw dod ynghyd fel sefydliad i rannu gwybodaeth o’r cam Darganfod.

Bydd gweld y rhain gyda’i gilydd yn eich helpu i fyfyrio ar berthynas y gymdogaeth â byd natur, a sut allai mynediad at fannau gwyrdd helpu i newid pethau er gwell.

  1. Lawrlwythwch y ‘Templed casglu gwybodaeth’
  2. Yn yr adran gyntaf, cofnodwch y pethau a wnaeth argraff arnoch yn ystod y cam. Darganfod. Gallai’r rhain fod yn bwyntiau annisgwyl, heriol neu a godwyd yn gyson
  3. Yna gwnewch rai sylwadau am yr hyn y gallai ei olygu i’ch lle e.e. os yw pobl yn teimlo mai dim ond pan gaiff ei gynnal a’i gadw’n iawn y mae byd natur yn werthfawr, gallai cyfle olygu fod pobl yn cymryd rhan weithredol mewn mannau gwyrdd
  4. Yna nodwch unrhyw themâu allweddol a oedd yn ymddangos fel eu bod yn bwysig i bobl. Os gallwch, unwch themâu er mwyn cynnwys cymaint â phosibl
  5. Os oes gormod o themâu i chi allu gweithio â nhw, gallech ‘bleidleisio’ dros themâu a oedd yn teimlo fel y rhai pwysicaf i bobl, neu lle’r ydych yn teimlo y gallai’ch sefydliad gael y mwyaf o effaith

Ehangwch y saeth nesaf i ddechrau fframio eich cwestiynau allweddol ar gyfer y cam Datblygu.

Mae ‘Sut allem ni…?’ yn ffordd o ofyn cwestiwn sy’n annog archwilio a syniadau.

Mae’n cydnabod nad ydym yn gwybod yr ateb, a bod gwahanol ffyrdd y gallech ateb.

Mae’r cwestiwn yn cynnwys: yr her/cyfle, gweithred a defnyddiwr.

  1. Lawrlwythwch y templed fframio cwestiwn i weld esiampl
  2. Nod yr esiampl fyddai cynhyrchu llawer o syniadau sy’n benodol i iechyd meddwl, mynediad at fannau gwyrdd a phobl ifanc
  3. Gweithiwch fel tîm i ychwanegu rhai cwestiynau ‘Sut allem ni’ i adran olaf eich templed casglu gwybodaeth, gan ddefnyddio’r themâu a’r cyfleoedd yr ydych wedi’u nodi
  4. Dyma’r cwestiynau a fyddwch yn mynd â nhw i’r ail ddiemwnt, lle byddwch yn dechrau datblygu syniadau

Y Cam Datblygu

Nod y cam hwn yw i’ch sefydliad gynhyrchu llawer o syniadau i fynd i’r afael â’r her a nodwyd yn y cwestiwn ‘Sut allem ni’ a ddewisoch.

Mae meddwl yn greadigol yn weithgaredd ar y cyd. Dylech gynnwys aelodau eraill o’r tîm, rhanddeiliaid neu ddefnyddwyr gwasanaeth i gael ystod o safbwyntiau.

Gall y syniadau fod yn atebion ymarferol neu’n gysyniadau mwy ‘dychmygol’ sy’n mynd y tu hwnt i’r sefyllfa sydd ohoni. Bwriedir i’r cam hwn fod yn ffordd gyflym ac iteraidd o greu cysyniadau newydd a’u mireinio yn seiliedig ar adborth gan bobl a rhanddeiliaid.

Ehangwch y saethau am ragor o wybodaeth am y cam Datblygu.

Lawrlwytho bwrdd Crazy 8s Templed datblygu syniadau

Cyn i chi ddechrau cynhyrchu syniadau, oedwch a phwyso a mesur ar ba gam i’r broses gyd-ddylunio ydych chi drwy ateb y tri chwestiwn hyn:

  1. Pa ymchwil defnyddwyr ydych chi wedi ei ymgymryd?
  2. Pa mor dda ydych chi’n deall y broblem a’r hyn sydd ei angen ar eich defnyddwyr?
  3. A yw’r cwestiwn yn adlewyrchu eich ymchwil a’ch cynulleidfa?

Dyma gyfle i atgoffa pawb yn y tîm Datblygu o’r mewnwelediadau cymunedol a’ch arweiniodd at eich cwestiwn allweddol ac – os oes angen – mireinio’r geiriad i sicrhau ei fod yn adlewyrchu’r sgyrsiau o’r broses gyd-ddylunio mewn gwirionedd.

Bydd yn helpu i sicrhau fod gan bawb yr un ddealltwriaeth o’r cwestiwn a beth mae hynny’n ei olygu ar gyfer y lle cyn symud ymlaen at syniadau creadigol.

Nesaf, meddyliwch am sut y bydd eich sesiynau i greu syniadau yn gweithio gyda thri chwestiwn arall fel a ganlyn:

  1. Pa aelodau tîm, rhanddeiliaid neu ddefnyddwyr gwasanaeth allwch chi eu cynnwys yn y broses i gael ystod eang o safbwyntiau? Ceisiwch beidio gael mwy nac 8 o bobl mewn sesiwn.
  2. A ydych wedi ystyried anghenion hygyrchedd? Gwiriwch gyda’ch cyfranogwyr ymlaen llaw i sicrhau y gall pawb gael mynediad i leoliad eich sesiwn, boed ar-lein neu wyneb yn wyneb.
  3. Pa reolau sylfaenol sydd eu hangen arnoch i greu lleoliad diogel? Gall hyn helpu i’ch cyfranogwyr deimlo’n gyfforddus wrth rannu eu syniadau. Er enghraifft, gallech ddweud:
    • ‘Mae hwn yn fan heb feirniadaeth’
    • ‘Nid oes syniadau anghywir’
    • ‘Codwch eich llaw os hoffech siarad’

  • Dechreuwch gyda’r cwestiwn cywir a syniad ynglŷn â’r gynulleidfa yr ydych yn dylunio ar ei chyfer
  • Defnyddiwch y ffordd o feddwl cywir:
  • Nid oes gan unrhyw un yr holl atebion; peidiwch ag ofni rhoi cynnig ar bethau a methu.
  • Mae’r ateb yn bodoli, a chyda ffocws clir ar eich problem a’r rheiny sy’n ei phrofi, fe ddewch o hyd iddo.
  • Meddyliwch am gynifer o syniadau a gallwch, gan eu gwneud yn ddiriaethol, a phrofwch nhw.
  • Ystyriwch ddulliau creadigol ar gyfer cynhyrchu syniadau newydd, megis braslunio a dychmygu. Ehangwch y saeth nesaf ‘Crazy 8s and Evil 8s’ am fwy o wybodaeth am hyn.
  • Cyfunwch syniadau lle bo modd
  • Peidiwch â chyfyngu eich syniadau drwy bendroni a oes modd eu cyflawni – gallwch benderfynu ar yr hyn sy’n ddichonadwy i’w brofi yn ddiweddarach

Mae’n debygol y bydd angen i chi greu rhestr fer o’ch syniadau cyn symud ymlaen at brofi. I wneud hyn, ystyriwch dri chwestiwn:

  1. Pa mor dda mae’r syniad yn ateb y cwestiwn?
  2. Faint o werth a allai ddod?
  3. Faint o adnoddau fyddai eu hangen i’w gyflawni?

Pan fydd gennych restr fer, gallwch ddechrau deall mwy am bob syniad e.e. o le y daeth, yr hyn mae’n ei olygu mewn ymarfer, sut y gallai’r defnyddiwr elwa, beth allai’r effaith fod ac unrhyw gyd-destun ehangach.

Lawrlwythwch y ‘Templed datblygu syniadau’ drwy glicio’r botwm ar gyfer fframwaith i ddatblygu’r pwyntiau hyn. Yn ddelfrydol, byddai’r person a awgrymodd y syniad yn rhan o hyn.

Ar ddiwedd y broses, dylech fod wedi ystyried cwmpas y syniadau yn ddigonol er mwyn gallu eu rhannu’n ôl, eu profi a’u mireinio â phobl mewn ffordd fwy ystyrlon.

Y Cam Profi

Nod y cam hwn yw rhyddhau syniadau oddi ar y dudalen ac allan i’r byd go iawn i gael adborth ac ennyn diddordeb eich cymuned a rhanddeiliaid allweddol.

Mae’n rhan hollbwysig o’r broses gyd-ddylunio. Mae’n gyfle i ymgysylltu â darpar bartneriaid cyflawni a hyd yn oed cyllidwyr yn gynnar.

Yn ystod y broses profi, edrychwch yn fanwl ar sut mae pobl yn ymateb. Ynghyd â phrofi hyfywedd syniad, gall hyn eich helpu i ystyried pa elfennau y gallai pobl neu grwpiau gymryd ragor o berchnogaeth drostynt wrth gyflawni.

Caniatáu amser i fyfyrio a gwella ar sail adborth gan bobl, fel bod eich drafft terfynol yn cynrychioli’r hyn mae pobl yn ei feddwl neu’n ei deimlo.

Gallai rhai ffyrdd o brofi’ch syniadau gynnwys:

  • Stondin mewn digwyddiad arddangos
  • Cynnal llwyfannau ar-lein (pleidleisio, rhoi sylwadau)
  • Sgyrsiau gyda rhanddeiliaid
  • Cyfarfodydd ar-lein gyda grwpiau cymunedol
  • Creu prototeipiau (e.e. poster neu hysbyseb ffug yn ei gylch i ddod â’r syniad yn fyw)
  • Trwy rwydweithiau lleol (h.y. grwpiau ieuenctid neu glybiau cymdeithasol)

Dylunio cynhwysol

Mae'r model Diemwnt Dwbl yn cefnogi dylunio cynhwysol. Dyma dair ffordd arall o sicrhau y gall pawb gymryd rhan lawn yn y broses gyd-ddylunio.

Hanfodion dylunio cynhwysol gyda Microsoft TEDxTalks: Sut mae gwneud dylunio yn wirioneddol gynhwysol

Ymgysylltwch yn llawn ac yn gyson

Dewch o hyd i wahaniaethau

Bodloni anghenion pawb

Torri’r garw a gweithgareddau

Dyma rai ffyrdd i helpu pobl deimlo’n gartrefol a chyfforddus wrth gyd-ddylunio.

Blob Tree

Mae Blob Tree yn adnodd ar gyfer gwirio sut mae grŵp yn teimlo ynghylch pwnc neu ymarfer. Anogwch bobl i osod y ffigur ‘blob’ sy’n cynrychioli eu hemosiynau orau ar goeden a pharhau â’r sgwrs o’r fan honno.

Mwy o wybodaeth am Blob Tree
Mwy o wybodaeth am Blob Tree

Braslun 59 eiliad

Mae braslun 59 eiliad yn rhoi awgrym i bawb (e.e. beth ydych chi'n ei garu fwyaf am fyd natur yn eich cymdogaeth?) a 59 eiliad i wneud llun o’u hateb. Gofynnwch i'r grŵp rannu eu lluniau gyda'r grŵp.

Ie a / Ie ond 

Mae Ie a / Ie ond yn dechrau gydag awgrym (e.e. beth am i ni gynnig interniaeth) ac yn adeiladu ar y syniad, gyda phob person yn ychwanegu pwynt gan ddefnyddio 'ie, a...'. i'w ddatblygu'n rhywbeth mwy. Defnyddiwch ‘Ie, ond’ i ddod o hyd i heriau posibl.

Pump pam

Mae pump pam yn mynd at wraidd problem, gan ddatgelu gwallau o ran cyflwyno neu brosesau ar hyd y ffordd. Dechreuwch gyda disgrifiad o'r broblem, yna gofynnwch ac atebwch 'pam' bum gwaith i gyrraedd datganiad am yr hyn aeth o'i le.

Theori pump pam
Theori pump pam

Mae’r erthygl yr ydych newydd ei darllen yn rhan o gyfres a grëwyd gan Nature Neighourhoods.

Roedd Nature Neighbourhoods yn rhaglen bartneriaeth genedlaethol rhwng yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yr RSPB a WWF, a ariannwyd gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol a’r Co-op.

Prif syniad y rhaglen oedd gweithio ochr yn ochr â 18 o sefydliadau cymunedol dros 2 flynedd, gan eu helpu i gyd-greu cynlluniau sy’n cael eu pweru gan bobl ar gyfer byd natur yn eu cymdogaethau eu hunain.

Roedd pob cynllun cydweithredol wedi’i wreiddio’n gadarn ym mha bynnag gamau gweithredu dros fyd natur a hinsawdd a oedd bwysicaf i’r bobl sy’n byw ac yn gweithio yno. A chawsant eu gwireddu gan gyllid, cefnogaeth a hyfforddiant Nature Neighbourhood.

Gwyliwch straeon gan Nature Neighbourhoods Darllenwch yr adroddiad prosiect