Cyfieithiad Cymraeg yn cyrraedd yn fuan.

Welsh translations coming soon.

Close
People talking and looking at plants on a flat balcony.
Blue illustration of a butterfly.

Canllaw cymunedol i gyd-ddylunio

18-03-2026

Dechreuwch arni gyda...

Canllaw

Dewch â chymdogaethau a natur ynghyd, gydag adnoddau ac awgrymiadau i osod pobl, planhigion a lleoedd lleol wrth y llyw.
Cymunedau - Cyd-ddylunio
Gweld yr holl adnoddau

©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Paul Harris

Beth ydym ni’n ei olygu wrth sôn am ‘gyd-ddylunio’ mewn cymunedau?

Mae cyd-ddylunio yn ffordd o ddod â phobl sydd â gwahanol safbwyntiau ynghyd, i feddwl am syniadau newydd ar gyfer eu cymuned sy’n rhoi help llaw i fannau gwyrdd, lleoedd a phobl leol.

Mae Alex Quattrone, ymarferydd arbenigol mewn cyd-ddylunio, yn diffinio cyd-ddylunio fel a ganlyn:

“Mae cyd-ddylunio yn dod â phobl y mae problem yn effeithio arnynt ynghyd â sefydliadau, arbenigwyr a phenderfynwyr er mwyn meddwl am ddatrysiadau ar y cyd”

Er bod gwahanol ffyrdd o ymdrin â’r broses hon, dylai egwyddorion cyd-ddylunio deimlo’r un fath. Mae Alex yn crynhoi’r rhain fel egwyddorion sy’n:

  • Canolbwyntio ar bobl – gweithio ochr yn ochr â phobl a gweld gwerth mewn amrywiaeth o wybodaeth a phrofiadau bywyd
  • Cynhwysol a chyfranogol – cael gwared ar rwystrau rhag cyfranogi, gan ddefnyddio ffyrdd creadigol o ennyn diddordeb, cydnabod cryfderau pobl a datblygu gallu
  • Agored a thryloyw – sicrhau fod amser digonol i drafod syniadau a’u datblygu ar y cyd
  • Cydweithredol – cydweithio â llawer o wahanol bobl â syniadau a safbwyntiau amrywiol

Yn anad dim, mae cyd-ddylunio yn cynnwys pobl sydd â phrofiad uniongyrchol o broblem neu fater, gan ei gwneud mor hawdd â phosibl iddynt rannu eu barn a datblygu’r canlyniad.

Mae’n symud grwpiau ar hyd y daith o brofiadau a chwestiynau i syniadau, atebion a phrofi – a hynny’n gyflym weithiau.

Darllenwch ymlaen i ddarganfod sut i gynnal proses gyd-ddylunio sy’n seiliedig ar yr egwyddorion hyn, gan fynd â grwpiau y tu hwnt i’r cyfarwydd i leoedd annisgwyl sy’n rhoi help llaw i bobl a natur.

Sut mae cyd-ddylunio yn wahanol?

Mae Alex yn egluro sut mae cyd-ddylunio yn wahanol i ffurfiau eraill o ymgysylltu, yn seiliedig ar Ysgol Cyfranogiad Dinasyddion Arnstein. Sgroliwch i weld mwy.

Ysgol Cyfranogiad Dinasyddion Arnstein
A group of young people walks in a loose line along a forest track. They're in wintry clothing and one carries a large pink bucket.

“Gellid defnyddio dwy ris isaf yr ysgol ar gyfer gwaith ymgyrchu, lle rydych chi’n ceisio dylanwadu ar feddyliau pobl neu eu newid. Mae’n ymwneud mwy â ‘gwneud pethau i’ bobl ac efallai na fydd yn cynnwys y rhai sydd â phrofiad bywyd. Rydych yn ceisio arwain rhywun i ddod i gasgliad neu gred benodol.”

A group of people relax in an urban community garden. Some chat under the shade of a blue gazebo, others sit at sunny tables and one or two potter about doing gardening jobs.

“Mae’r rhan ganol yn cynnwys dysgu am farn pobl neu gasglu gwybodaeth, i’w bwydo i broses ddylunio. Fel arfer mae’n digwydd unwaith yn unig – er enghraifft, casglu arolygon. Mae’n rhoi ciplun cyflym o fater neu'n bwydo i broses gyd-ddylunio fwy.”

A young lady standing in front of a white garden wall smiles as she passes a cup to a man with outstretched arms. She looks to have ladled the cup contents from a large cooking pot. She wears a light brown headscarf, he is shaded from the sun by a black hat whilst another man in the foreground wears a colourful cap.

“Mae rhan uchaf yr ysgol yn ymwneud â gwneud pethau mewn partneriaeth gyfartal â phobl, gan gynnwys pobl sydd â phrofiad uniongyrchol. Mae gan bawb lais cyfartal i gyfranogi. Ar y brig, rydych chi’n debygol o fod yn cyd-gyflawni’r cynlluniau neu’r gwasanaethau rydych chi wedi’u creu drwy’r broses gyd-ddylunio.”

Two people tend to an allotment-style area of green space in an urban estate. It is surrounded by grey houses and a bus passes on the road behind.

“I newid y ffordd rydych yn gweithio gyda phobl o ddifrif, o weithio ar eu cyfer i weithio’n gynhwysol gyda nhw, mae tri chwestiwn allweddol i’w cadw mewn cof drwyddi draw: Sut allwn ni ymgysylltu’n llawn ac yn gyson ag eraill? Sut allwn ni weithio gyda phobl sydd mor wahanol i ni â phosibl? Sut allwn ni ddiwallu anghenion pawb i gyfranogi?”

Rhagor am ddylunio cynhwysol

Pam mae cyd-ddylunio'n bwysig?

Gall cyd-ddylunio edrych yn wahanol iawn i ffyrdd sefydledig o weithio. Rhannodd y Co-Production Collective ychydig am sut mae’n helpu pobl a natur mewn cymunedau trefol.

Rhagor gan y Co-Production Collective

Cyflawni’r hyn sy’n bwysig

Effeithlonrwydd

Cyfiawnder cymdeithasol

Grymuso pobl

Nodau a rennir

Beth yw’r broses gyd-ddylunio?

Mae model Diemwnt Dwbl y Cyngor Dylunio yn ffordd o symud pobl a sefydliadau ar hyd y broses gyd-ddylunio. Sgroliwch i lawr i ddarganfod mwy am bob cam, yna lawrlwythwch ein templed creu cynlluniau i’ch tywys ar y ffordd.

Templed creu cynlluniau cyd-ddylunio

Trwydded CC BY 4.0

Y camau Sefydlu a Darganfod

Y nod yma yw agor y sgwrs, gan ddod â’r bobl gywir i mewn i’ch helpu i ddarganfod beth sy’n bwysig i’r rhai sy’n galw’r lle rydych chi’n gweithio ynddo yn gartref.

Mae’n ymwneud ag ymchwil dan arweiniad y gymuned a fydd yn herio rhagdybiaethau ac yn meithrin perthynas â chyfranogwyr.

Ehangwch y saethau i ddarganfod sut i ddatgloi safbwyntiau a phrofiadau newydd mewn ffordd groesawgar a chynhwysol.

Cliciwch y botymau am ragor o adnoddau ymchwil a chynllunio cymunedol.

Lawrlwytho cynllunydd Lawrlwytho canllaw i grwpiau ffocws Rhagor am ymchwil dan arweiniad y gymuned

Beth yw hyn

  • Eistedd i lawr gyda rhywun sydd wedi profi problem a dod i’w hadnabod
  • Gofyn cwestiynau er mwyn deall mater a’i effaith yn eu geiriau eu hunain

Pam rydych yn ei ddefnyddio

  • Dod i adnabod pobl yn bersonol – deall eu meddylfryd, eu hymddygiad a’u cymhellion
  • Casglu gwybodaeth uniongyechol a dealltwriaeth gyfoethog
  • Archwilio pynciau personol a sensitif, gan roi llais i bobl a allai ei chael hi’n anodd mewn sefyllfaeoedd eraill

Awgrymiadau da

  • Dechrau’n eang i ddod i adnabod y person, yna mynd yn benodol i’r her
  • Ysgrifennu neu recordio’n union beth maen nhw’n ei ddweud, peidiwch â dod i gasgliadau am yr ystyr
  • Cynnal eich cyfweliad mewn lle sy’n gyfarwydd iddynt
  • Gofyn cwestiynau agored a rhoi amser i bobl

Beth yw hyn

  • Dod â grŵp o bobl ynghyd a allai fod â safbwyntiau gwahanol neu sy’n dod o gefndiroedd gwahanol
  • Paratoi set o gwestiynau allweddol rydych chi am eu gofyn
  • Defnyddio’r cwestiynau i hwyluso sgwrs rhwng aelodau’r grŵp

Pam rydych yn ei ddefnyddio

  • Deall cymhellion a dymuniadau amrywiol grŵp
  • Dod â phobl amrywiol ynghyd
  • Trafod a dod i gonsensws

Awgrymiadau da

  • Hwyluso sgwrs a chysylltiad rhwng aelodau’r grŵp
  • Cynnwys aelodau tawelach yn y sgwrs a sicrhau bod llais pawb yn cael ei glywed
  • Cefnogi trafodaeth a pheidio â cheisio brysio consensws – mae hyn yn digwydd dros amser
  • Cofnodi safbwyntiau amrywiol

Beth yw hyn

  • Tynnu sylw at straeon a phrofiadau pobl mewn perthynas â phwnc penodol
  • Cyfranogwyr yn dod â stori ac yn ei rhannu mewn grwpiau bach
  • Aelodau’r grŵp yn cymryd gwahanol rolau, o wrando’n astud i ofyn cwestiynau

Pam rydych yn ei ddefnyddio

  • Annog pobl i ganolbwyntio ar eu profiadau personol eu hunain drwy ddefnyddio straeon
  • Meithrin empathi a chysylltiad rhwng cyfranogwyr
  • Dod o hyd i dir cyffredin – i roi chwarae teg i bawb

Awgrymiadau da

  • Dewis thema/sbardun ond caniatáu i straeon fod yn eang
  • Gosod rolau ac arweiniad clir ar gyfer sut y dylai pobl ymddwyn a chyfrifoldebau o ran gwrando’n weithredol. Peidiwch â’i adael i hap a damwain neu mae perygl o golli gwybodaeth allweddol neu y bydd pobl yn teimlo na chafodd eu mewnbwn ei ystyried
  • Bod yn ymwybodol o wrthdaro a rheoli yn ôl yr angen

Beth yw hyn

  • Dull seiliedig ar gryfderau sy’n adeiladu ar y cadarnhaol yn hytrach na’r negyddol
  • Gofyn i gyfranogwyr beth sy’n gweithio yn eich cymdogaethau, a beth sy’n dda

Pam rydych yn ei ddefnyddio

  • Adeiladu ar yr hyn sydd wedi gweithio yn y gorffennol ac sydd felly’n fwy tebygol o lwyddo
  • Pob cymuned yn datblygu ei hymateb pwrpasol ei hun i’w sefyllfa ei hun
  • Annog cydweithio a datblygu gweledigaeth gref

Awgrymiadau da

  • Dechrau gyda grŵp craidd ac adeiladu tuag at y gymuned ehangach

Beth yw hyn

  • Lleoliad anffurfiol ar ffurf ‘caffi’ i gyfranogwyr archwilio mater drwy ei drafod mewn grwpiau bach.
  • Cynhelir y drafodaeth mewn sawl rownd o 20 i 30 munud
  • Mae gan bob bwrdd gwestiwn penodol, sy’n gysylltiedig â diben cyffredinol y digwyddiad.
  • Cyfranogwyr yn mynd i bob bwrdd i drafod y cwestiwn hwnnw, i adeiladu ar fewnbwn a syniadau pobl eraill

Pam rydych yn ei ddefnyddio

  • Casglu gwybodaeth gyfunol am brofiadau neu syniadau o amgylch mater
  • Cydweithio ac adeiladu rhwydweithiau
  • Cynhyrchu syniadau newydd a sgwrs ystyrlon
  • Mae’n hamddenol ac yn archwiliadol

Awgrymiadau da

  • Sicrhau bod y gofod yn groesawgar i bawb
  • Sicrhau bod cyfranogwyr yn cymryd cyfrifoldeb am wrando ac archwilio mewnwelediadau gyda’i gilydd
  • Mae dewis cwestiynau yn hanfodol – dylent fod yn ddiddorol ac yn berthnasol
  • Defnyddiwch hwn i gynhyrchu syniadau, yn hytrach na gwneud penderfyniadau

Yn olaf, dyma naw awgrym i’w cofio ar gyfer y camau Sefydlu a Darganfod:

  1. Dewch â phobl sydd â phrofiad bywyd ac eraill yn eu “cymuned” i mewn i’r broses – h.y. sut mae taclo’r argyfwng hinsawdd i un person yn croestorri â gwasanaethau, sefydliadau, grwpiau eraill ac ati
  2. Ewch i mewn gyda chynllun clir o pam rydych chi’n gwneud rhywbeth, y manteision a’r anfanteision, yr hyn rydych chi’n gobeithio ei ddysgu
  3. Byddwch yn eang o ran y pynciau rydych chi’n eu trafod, peidiwch â chyfyngu pethau ar unwaith
  4. Dysgwch gan gyfranogwyr am bwy sydd ar goll, beth oedd ar goll o’r sgwrs, beth arall y gallent fod am ei rannu
  5. Mireinio ac ailadrodd – nid yw’n ymwneud â’i gael yn “berffaith” ar unwaith, ond dysgu a datblygu’r broses a’r mewnwelediadau wrth fynd ymlaen
  6. Mae’n iawn dechrau gyda’r bobl rydych chi eisoes â chysylltiadau â nhw, dim ond bod yn ymwybodol o’r bylchau a sut rydych chi’n bwriadu adeiladu o’r pwynt hwnnw
  7. Byddwch yn greadigol! Mae adrodd straeon, arddangosfeydd lluniau, dyddiau hwyl i gyd yn ffyrdd dilys o ennyn diddordeb – yr hyn rydych chi’n bwriadu ei wneud gyda’r mewnwelediadau hynny pan fyddwch chi’n eu cael yw’r rhan allweddol
  8. Cofnodwch gymaint ag y gallwch a myfyriwch ar yr hyn rydych chi wedi’i ddysgu ar ôl y broses
  9. Mwynhewch a byddwch yn agored i ddysgu – mae’r cam hwn yn ymwneud yn gyfan gwbl â chael eich synnu a dysgu pethau newydd

Y cam Diffinio

Nod y cam hwn yw diffinio’r cwestiwn neu’r her y mae angen i chi ei hateb, gan ddefnyddio’r hyn rydych chi wedi’i ddysgu gan eich cymuned yn ystod y cam Darganfod.

Mae’n bwysig dechrau’r cam Diffinio gyda meddylfryd chwilfrydig. Ymddiriedwch yn eich greddf, chwiliwch am ysbrydoliaeth a chadwch y gwaith yn llawn egni a chyflymder.

Ehangwch y saethau i ddysgu sut i wneud synnwyr o’r hyn y gallai eich gwybodaeth am brofiadau o’r cam Darganfod ei olygu, ac i ddechrau strwythuro’r cwestiwn allweddol a fydd yn diffinio sut y gall eich sefydliad gyflawni newidiadau gwirioneddol ar gyfer natur a phobl.

Lawrlwytho templed dysgu am brofiadau Lawrlwytho templed strwythuro cwestiynau

Y cam cyntaf yn y cam Diffinio yw dod ynghyd fel sefydliad i rannu profiadau uniongyrchol o’r cam Darganfod.

Bydd gweld y rhain gyda’i gilydd yn eich helpu i fyfyrio ar berthynas y gymdogaeth â natur, a sut y gallai mynediad at fannau gwyrdd helpu i newid pethau er gwell.

  1. Lawrlwythwch y ‘Templed dysgu am brofiadau’
  2. Yn yr adran gyntaf, nodwch y pethau a wnaeth argraff arnoch yn y cam Darganfod. Gallai’r rhain fod yn bwyntiau annisgwyl, heriol neu gyson a godwyd
  3. Nesaf, gwnewch rai arsylwadau am yr hyn y gallai ei olygu i’ch lle e.e. os yw pobl yn teimlo bod natur ond yn werthfawr pan fydd yn cael ei chynnal a’i chadw’n iawn, gallai cyfle fod i bobl gymryd rhan weithredol mewn mannau gwyrdd
  4. Yna nodwch unrhyw themâu allweddol a oedd i’w gweld yn fwyaf pwysig i bobl. Os gallwch chi, unwch themâu i gynnwys cymaint â phosibl
  5. Os oes gormod o themâu i weithio gyda nhw, gallech ‘bleidleisio’ dros y themâu a oedd yn teimlo’n fwyaf pwysig i bobl, neu lle rydych chi’n teimlo y gall eich sefydliad gael yr effaith fwyaf

Ehangwch y saeth nesaf i ddechrau strwythuro eich cwestiynau allweddol ar gyfer y cam Datblygu.

Mae ‘Sut allem…?’ yn ffordd o ofyn cwestiwn sy’n gwahodd archwilio a syniadau.

Mae’n cydnabod nad ydym yn gwybod yr ateb, a bod yna wahanol ffyrdd y gallech ei ateb.

Mae’r cwestiwn yn cynnwys: yr her/cyfle, gweithred a defnyddiwr.

  1. Lawrlwythwch y templed strwythuro cwestiynau i weld enghraifft
  2. Nod yr enghraifft fyddai cynhyrchu llawer o syniadau sy’n benodol i iechyd meddwl, mynediad at fannau gwyrdd, a phobl ifanc
  3. Gweithiwch fel tîm i ychwanegu cwestiynau ‘Sut allem’ i adran olaf eich templed dysgu am brofiadau gan ddefnyddio’r themâu a’r cyfleoedd rydych wedi’u nodi
  4. Dyma’r cwestiynau y byddwch yn eu defnyddio yn yr ail ddiemwnt, lle byddwch yn dechrau datblygu syniadau

Y cam Datblygu

Nod y cam hwn yw i’ch sefydliad gynhyrchu llawer o syniadau i daclo’r her a nodwyd yn eich cwestiwn ‘Sut allem’.

Mae meddwl yn greadigol yn waith tîm. Dylech gynnwys aelodau eraill o’r tîm, rhanddeiliaid neu ddefnyddwyr gwasanaeth i gael ystod o safbwyntiau.

Gall y syniadau fod yn atebion ymarferol neu’n gysyniadau ‘llai arferol’ sy’n mynd y tu hwnt i’r sefyllfa bresennol. Bwriad y cam hwn yw bod yn ffordd gyflym ac ailadroddol o greu cysyniadau newydd a’u mireinio yn seiliedig ar adborth gan bobl a rhanddeiliaid.

Ehangwch y saethau am ragor am y cam Datblygu.

Lawrlwytho bwrdd Crazy 8s Templed datblygu syniadau

Cyn i chi ddechrau cynhyrchu syniadau, oediwch a meddyliwch ble rydych chi yn y broses gyd-ddylunio drwy ateb y tri chwestiwn hwn:

  1. Pa ymchwil defnyddwyr ydych chi wedi’i wneud?
  2. Pa mor dda ydych chi’n deall y broblem a beth mae eich defnyddwyr ei angen?
  3. A yw’r cwestiwn yn adlewyrchu eich ymchwil a’ch cynulleidfa?

Mae hwn yn gyfle i atgoffa pawb yn y tîm Datblygu o’r mewnwelediadau cymunedol a arweiniodd at eich cwestiwn allweddol ac – os oes angen – mireinio’r geiriad i sicrhau ei fod yn adlewyrchu’r sgyrsiau o’r broses gyd-ddylunio yn wirioneddol.

Bydd yn helpu i sicrhau bod gan bawb yr un ddealltwriaeth o’r cwestiwn a beth mae’n ei olygu i’r lle cyn symud ymlaen at syniadau creadigol.

Nesaf, meddyliwch am sut y bydd eich sesiynau i greu syniadau yn gweithio gyda thri chwestiwn arall fel a ganlyn:

  1. Pa aelodau o’r tîm, rhanddeiliaid neu ddefnyddwyr gwasanaeth y gallwch ddod â nhw i’r broses i gael ystod eang o safbwyntiau? Ceisiwch beidio â chael mwy nag 8 o bobl mewn sesiwn.
  2. Ydych chi wedi ystyried anghenion hygyrchedd? Gwiriwch gyda’ch cyfranogwyr ymlaen llaw i sicrhau bod pawb yn gallu cyrraedd gofod eich sesiwn, boed hynny ar-lein neu’n bersonol.
  3. Pa reolau sylfaenol sydd eu hangen arnoch i greu gofod diogel? Gall hyn helpu eich cyfranogwyr i deimlo’n gysurus yn rhannu eu syniadau. Er enghraifft, gallech ddweud:
    • ‘Mae hwn yn barth heb farn’
    • ‘Nid oes unrhyw syniadau anghywir’
    • ‘Codwch eich llaw os ydych chi am siarad’

  • Dechrau gyda’r cwestiwn cywir a syniad o’r gynulleidfa rydych chi’n dylunio ar eu cyfer
  • Mabwysiadu’r meddylfryd cywir: Nid oes gan neb yr holl atebion; peidiwch â bod ofn rhoi cynnig ar bethau a methu.
  • Mae’r ateb ar gael, a chyda ffocws clir ar eich problem a’r rhai sy’n ei phrofi, byddwch yn dod o hyd iddo.
  • Meddyliwch am gymaint o syniadau ag y gallwch, gwnewch nhw’n ddiriaethol, a phrofwch nhw.
  • Ystyriwch ddulliau creadigol o gynhyrchu syniadau newydd, fel sgetshio neu weledigaethu. Ehangwch y saeth nesaf ‘Crazy 8s ac Evil 8s’ am ragor am hyn.
  • Unwch syniadau lle bo modd
  • Peidiwch â chyfyngu ar eich syniadau drwy feddwl a oes modd eu cyflawni – gallwch benderfynu beth sy’n ymarferol i’w brofi yn nes ymlaen

Mae’n debygol y bydd angen i chi lunio rhestr fer o’ch syniadau cyn symud ymlaen i brofi. I wneud hyn, meddyliwch am dri chwestiwn:

  1. Pa mor dda y mae’r syniad yn ateb y cwestiwn?
  2. Faint o werth y gallai ei ddwyn?
  3. Faint o adnoddau fyddai eu hangen i’w gyflawni?

Unwaith y bydd gennych restr fer, gallwch ddechrau deall mwy am bob syniad e.e. o ble y daeth, beth mae’n ei olygu yn ymarferol, sut y gallai’r defnyddiwr elwa, beth allai’r effaith fod ac unrhyw gyd-destun ehangach.

Lawrlwythwch y ‘Templed datblygu syniadau’ drwy’r botwm am fframwaith i ddatblygu’r pwyntiau hyn. Yn ddelfrydol, byddai’r person a awgrymodd y syniad yn rhan o hyn.

Ar ddiwedd y broses, dylai eich syniadau fod wedi’u cwmpasu’n ddigonol i’w rhannu’n ôl, eu profi a’u mireinio gyda phobl mewn ffordd fwy ystyrlon.

Y cam Profi

Nod y cam hwn yw rhyddhau syniadau oddi ar y dudalen ac allan i’r byd go iawn i gael adborth a chefnogaeth gan eich cymuned a rhanddeiliaid allweddol.

Mae’n rhan hanfodol o’r broses gyd-ddylunio. Mae’n gyfle i ennyn diddordeb partneriaid cyflawni posibl a hyd yn oed cyllidwyr yn gynnar.

Yn ystod y profi, edrychwch yn ofalus ar sut mae pobl yn ymateb. Yn ogystal â phrofi pa mor ymarferol yw syniad, gall hyn eich helpu i ystyried pa elfennau y gallai pobl neu grwpiau gymryd mwy o berchnogaeth drostynt wrth gyflawni.

Gadewch amser i fyfyrio a mireinio yn seiliedig ar adborth pobl, fel bod eich drafft terfynol yn cynrychioli’r hyn y mae pobl yn ei feddwl neu’n ei deimlo.

Dyma rai ffyrdd posib o brofi eich syniadau:

  • Stondin mewn digwyddiad arddangos
  • Cynnal llwyfannau ar-lein (pleidleisio, cynnig sylwadau)
  • Sgyrsiau â rhanddeiliaid
  • Cyfarfodydd ar-lein gyda grwpiau cymunedol
  • Prototeipio (e.e. creu poster neu hysbyseb ffug amdano i ddod â’r syniad yn fyw)
  • Drwy rwydweithiau lleol (h.y. grwpiau ieuenctid neu glybiau cymdeithasol)

Dylunio cynhwysol

Mae model Diemwnt Dwbl yn cefnogi dylunio cynhwysol. Dyma dair ffordd arall o sicrhau bod pawb yn gallu cyfranogi’n llawn yn y broses gyd-ddylunio.

Dylunio cynhwysol 101 gyda Microsoft TEDxTalks: How to make design really inclusive

Ymgysylltu’n llawn ac yn gyson

Chwilio am wahaniaethau

Diwallu anghenion pawb

Gweithgareddau cynefino a gweithgareddau eraill

Dyma rai ffyrdd o helpu pobl i ymgartrefu a theimlo’n gysurus yn ystod cyd-ddylunio.

Coeden Flotiau

Mae Coeden Flotiau (Blob Tree) yn offeryn i weld sut mae grŵp yn teimlo am bwnc neu ymarfer. Anogwch bobl i osod y ffigur ‘blotyn’ sy’n cynrychioli eu hemosiynau orau ar goeden, a dehreuwch sgwrs ar sail hynny.

Rhagor am y Goeden Flotiau
Rhagor am y Goeden Flotiau

Sgets 59 eiliad

Mae sgets 59 eiliad yn rhoi sbardun syniadau i bawb (e.e. beth ydych chi’n ei garu fwyaf am natur yn eich cymdogaeth?) a 59 eiliad i dynnu llun o’u hateb. Gofynnwch i’r unigolion rannu eu lluniau gyda’r grŵp.

Iawn a / Iawn ond

Mae Iawn a / Iawn ond yn dechrau gyda sbardun (e.e. dewch i ni gynnig interniaeth) ac yn adeiladu ar y syniad, gyda phob person yn ychwanegu pwynt gan ddefnyddio ‘iawn, a...’. i’w lunio’n rhywbeth mwy. Defnyddiwch ‘Iawn, ond’ i nodi unrhyw heriau posibl.

Pump pam

Mae pump pam yn ymchwilio i achos mater, gan ddatgelu problemau wrth gyflawni neu brosesau ar hyd y ffordd. Dechreuwch gyda disgrifiad o’r broblem, yna gofynnwch ac atebwch ‘pam’ bum gwaith i gyrraedd datganiad am yr hyn a aeth yn o'i le.

Theori pump pam
Theori pump pam

Mae’r erthygl rydych chi newydd ei darllen yn rhan o gyfres a grëwyd gan Nature Neighbourhoods.

Rhaglen bartneriaeth genedlaethol oedd Nature Neighbourhoods rhwng yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yr RSPB a WWF, wedi’i hariannu gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol a’r Co-op.

Syniad mawr y rhaglen oedd gweithio ochr yn ochr â 18 o sefydliadau cymunedol dros 2 flynedd, gan eu helpu i gyd-greu cynlluniau wedi’u pweru gan bobl ar gyfer natur yn eu cymdogaethau eu hunain.

Roedd pob cynllun cydweithredol wedi’i wreiddio’n gadarn ym mha bynnag gamau gweithredu dros natur a’r hinsawdd sydd bwysicaf i’r bobl sy’n byw ac yn gweithio yno. Ac fe gawson nhw eu gwireddu gyda chyllid, cefnogaeth a hyfforddiant Nature Neighbourhoods

Gwylio straeon o Nature Neighbourhoods Darllen adroddiad y prosiect