Gweithio gyda hyrwyddwyr coedwigoedd cymunedol

24-06-2025

Mae hyn yn eich helpu i nodi a deall lle mae angen newid trwy benderfynu pa ganlyniadau rydych chi’n gweithio tuag atynt:

• Ystyriwch ddechrau gyda’r materion sy’n bwysig i bobl leol a llunio’ch syniadau o’u cwmpas

• Ystyriwch sut i godi ymwybyddiaeth a chyfathrebu eich syniad mawr yn yr ardaloedd rydych chi’n bwriadu gweithio ynddynt

• Ystyriwch sut i alinio’ch syniad â strategaethau a chynlluniau eraill

• Defnyddiwch ddata Sgôr Ecwiti Coed y DU i benderfynu ar leoliadau blaenoriaeth a chymharu gorchudd coed mewn cymdogaethau cyfagos

I’ch helpu i wneud hyn, mapiwch randdeiliaid a phrosiectau’r gorffennol i nodi pwy a beth allai fod ar goll. Nodwch eich cryfderau a’ch gwendidau chi a’r bobl rydych chi’n gweithio gyda nhw. Cydnabyddwch lle gallwch chi i gyd gefnogi beth sydd eisoes yn digwydd.

Efallai ei fod yn swnio’n amlwg, ond mae’n bwysig cymryd yr amser i ddod i adnabod y bobl a’r cymunedau allweddol rydych chi’n sefydlu partneriaeth â nhw.

Meddyliwch am fod yn bartner hael, gan roi eich amser, adnoddau, arbenigedd, eiriolaeth a deunyddiau ffisegol lle bo modd. Mae hyn yn arbennig o bwysig mewn cymunedau ymylol lle mae mannau gwyrdd a seilwaith gwyrdd (fel coed) wedi’u hesgeuluso. Gwnewch yn siŵr bod gennych chi’r bobl gywir gyda’r sgiliau cywir sy’n deall nad proses yn unig yw rhoi’n hael. Mae’n egwyddor i’w gwerthfawrogi sy’n seiliedig ar ddeall anghenion pobl a lleoedd.

Meddyliwch am ba hyfforddiant a sgiliau ychwanegol y gallai pawb eu hangen a ble y gallwch chi gael mynediad atynt.

Pwyntiau gwirio

• Oes gennych chi’r set amrywiol o sgiliau sydd eu hangen ar draws eich partneriaeth?

• Oes gennych chi’r cyfuniad cywir o wybodaeth dechnegol a sgiliau ymgysylltu?

• Ydych chi’n gwirio’ch syniad gwreiddiol yn rheolaidd wrth i’ch partneriaeth dyfu?

• Ydych chi’n diwallu angen gwirioneddol?

Mae hyn yn ymwneud â chyfathrebu’n agored, yn ystyriol ac yn berthnasol â gwahanol grwpiau o bobl. Gellir graddio’r cam hwn yn fwy neu’n llai yn dibynnu a ydych chi’n cynllunio un digwyddiad plannu neu’n anelu at gynyddu gorchudd canopi ar draws eich cymdogaeth gyfan.

• Gweithio’n gydweithredol i ddeall gwybodaeth a diddordeb presennol ac ystyried sut y gallwch adeiladu ar hyn i gefnogi coedwig drefol sy’n datblygu

• Siarad â chymaint o bobl â phosibl i gasglu syniadau am sut maen nhw eisiau gwella eu mannau

• Cyflogi arbenigwyr cyd-ddylunio i ddatblygu dewisiadau penodol gyda thrigolion a grwpiau cymunedol

• Meddyliwch yn ofalus am sut rydych chi’n cyflwyno’r weledigaeth fawr (fformat, cynnwys a sianeli cyfathrebu)

• Paratowch eich cynllun ar gyfer y dyfodol trwy ystyried pwy fydd yn gyfrifol am beth yn y tymor hir

Meddyliwch a ydych chi eisiau ffurfioli’ch cytundeb neu gael rhywbeth yn ysgrifenedig. Gall hyn fod yn ddefnyddiol os yw un partner yn gwneud cais am gyllid neu os oes cyfrifoldebau allweddol y mae angen i un sefydliad eu cynnal yn y dyfodol. Gall hyn fod yn gynllun syml iawn, er enghraifft gallech chi ysgrifennu eich ymrwymiad ar y cyd neu gofyn i’ch tîm cyfreithiol am gefnogaeth i greu Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth ynghyd ag unrhyw ganiatâd tirfeddiannwr a allai fod yn ofynnol.

Mae cynllunio da yn allweddol i lwyddiant. Meddyliwch am yr amseroedd gorau ar gyfer eich gwahanol weithgareddau. Er enghraifft, mae angen cynllunio gweithgaredd plannu coed llwyddiannus yn y gaeaf fisoedd ymlaen llaw. Gall y gwanwyn fod yn amser gwych i sylwi ar goed a’u gwerthfawrogi. Mae’r haf yn amser da i siarad â phobl am fuddion coed. Yr hydref a’r gaeaf yw’r tymhorau i gynnwys cymunedau mewn plannu coed.

Gwnewch y gorau o’r cyfleoedd trwy adolygu pa weithgareddau sy’n gweithio’n dda gyda phartneriaid a sefydliadau lleol. Gall eu harbenigedd a’u profiad helpu i arwain eich cynllun gweithgareddau, ac yn gyfnewid am hynny, dylech fod yn dryloyw am yr hyn rydych chi’n ei wneud a’r rhesymau y tu ôl i’ch penderfyniadau.

Nawr eich bod wedi creu momentwm cymunedol, mae’n bryd ei roi ar waith gyda gweithgareddau plannu coed. Gwnewch yn siŵr bod pawb sy’n ymwneud â’r gwaith yn gwybod beth sy’n cael ei ddisgwyl ganddynt, beth y gallant ei ddisgwyl o’r profiad a beth sy’n digwydd nesaf. Canolbwyntiwch ar sicrhau bod eich gweithgaredd yn gynhwysol a meddyliwch am ffyrdd y gallwch gadw diddordeb pobl y tu hwnt i blannu coed yn eich gweithgareddau sefydlu.

Cynhaliodd Birmingham TreePeople gyfres o ddigwyddiadau ar ôl plannu i gadw momentwm y diddordeb i fynd. Roedd hyn yn cynnwys adrodd straeon, ysgrifennu barddoniaeth a chystadlaethau posteri.

Bydd pwy bynnag sy’n berchen ar y tir fel arfer yn parhau i fod yn gyfrifol am ddiogelwch coed oni bai bod atebolrwydd yn cael ei drosglwyddo’n ffurfiol. Ond gall cymunedau barhau i ddarparu gofal ychwanegol i goed a chynyddu eu buddion, felly meddyliwch am ffyrdd creadigol ac ymgysylltiol i gadw eu diddordeb.

Mae’r Gymdeithas Goedyddiaeth yn cynnig cyngor defnyddiol ar ddyfrio coed ifanc, a gallant hyd yn oed ddarparu tagiau “Rhowch ddŵr i mi” am ddim. Cysylltwch eich gweithgaredd â’r hyn sydd eisoes yn gweithio a’r hyn sydd eisoes ar waith yn lleol.

Mae Birmingham TreePeople wedi gosod caniau dyfrio cyhoeddus gyda chloeon cyfuniad ger coed y maent wedi’u plannu, fel y gall unigolion hybu unrhyw weithgaredd dyfrio wedi’i drefnu.

Ystyriwch rannu cyfrifoldeb parhaus gyda sefydliadau angor, grwpiau cymunedol neu bobl leol allweddol, a chanfod ffyrdd i’w gwobrwyo am eu hamser a’u hymrwymiad parhaus. Fel hyn gallwch sicrhau bod cefnogaeth ddi-dor i’ch coedwig drefol yn parhau tra byddwch chi’n dechrau prosiect mewn ardal arall.

Cadwch mewn cysylltiad â’ch cysylltiadau a meddyliwch am yr hyn y gallwch barhau i’w gynnig, gan gynnwys cyfleoedd hyfforddi, cyngor ar reolaeth neu offer. Cyfeiriwch nhw at gyfleoedd cyllido a dathlwch eu gwaith yn gyhoeddus. Dychwelwch pan fydd angen rheolaeth bellach ar eich coedwig i leihau’r tebygolrwydd y bydd angen ymyrraeth sylweddol ac annog rheolaeth ragweithiol.