Two Canada geese waddle along the side of a parkland lake, with one just starting to take flights. A group of people in an orange rowing boat look on.
Orange illustration of a sparrowhawk.

Canllaw cymunedol i godi arian

19-03-2026

Canllaw

Astudiaeth Achos

Barod, set, codi arian...sut y gall sefydliadau cymunedol ymestyn allan i fyd codi arian.
Ariannu a chyllid - Codi arian

©Delweddau'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Paul Harris

Nid yw'r pethau gorau mewn bywyd...bob amser am ddim

Coed. Gwrychoedd. Dolydd. Pysgodfeydd. Isadeiledd trefol hanfodol sy’n dod â buddion di-ri i bobl mewn cymdogaethau adeiledig ledled y DU.

Parciau, mannau gwyrdd a natur yw ffynhonnell fwyaf o falchder i bobl sy’n byw mewn trefi a dinasoedd, gyda llawer yn nodi cyfle i gysylltu â natur fel un o’r prif fuddion y maent yn eu cynnig.

Mae codi arian yn un ffordd y gall sefydliadau bach gysylltu mwy o bobl â’u mannau gwyrdd a glas lleol, ond gall fod yn anodd gwybod ble i ddechrau.

Mae’r canllaw hwn yn dod ag uchafbwyntiau gwe-seminarau a sleidiau o brosiect Cymdogaethau Natur ynghyd. O roddion cyhoeddus i grantiau, mae siaradwyr yn rhoi trosolwg o beth yw codi arian, er mwyn helpu sefydliadau cymunedol i baratoi i ddod â mwy o natur adref.

Recordiwyd y gyfres hon yn 2024 ac fe’i darperir er gwybodaeth gyffredinol yn unig.

Hanfodion codi arian

Darganfyddwch godi arian yn ei holl ffurfiau, o fathau i fodelau a ffrydiau.

Siaradodd Helen Shone, fel Rheolwr Datblygu Codi Arian yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, am wahanol ddulliau o godi arian gan ganolbwyntio ar y rhai mwyaf perthnasol i elusennau bach neu grwpiau Cyfeillion. Mae uchafbwyntiau o’r weminar yn edrych ar beth sy’n gwneud cynnig codi arian da, a phwysigrwydd bod yn ‘barod i godi arian’.

A large, golden sign looms along the left hand side of the image, with wooden frame and black lettering that says 'Hope is not broken'. Trees filter over the sign on the right.

©Delweddau'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Steve Sayers

Cyllid o grantiau statudol

Dysgwch sut i gael mynediad at arian o ffynonellau 'cyhoeddus' – a elwir fel arall yn grantiau statudol.

Yn y sesiwn hon, rhannodd Kelly Thomas, fel Rheolwr Grantiau Cenedlaethol yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, ei phrif awgrymiadau ar gyfer cael mynediad at grantiau statudol a rhai o’u prif ffynonellau yn y DU. Mae hi’n edrych ar y meini prawf tebygol ar gyfer y mathau hyn o grantiau a sut i ddeall meddylfryd darpar gyllidwyr er mwyn cryfhau eich cais.

A little boy in a blue top smiles as he reaches out to touch a white chicken egg. He's being helped out by lady with a halloween-themed headpiece

©National Trust Images / Sophie Bolesworth

Codi arian trwy ymddiriedolaethau a sefydliadau

Dysgwch beth sy'n debygol o apelio at ymddiriedolwr - a sut i feithrin perthnasoedd hirdymor gydag Ymddiriedolaethau a Sefydliadau.

Yn y sesiwn hon, edrychodd Laurinda Luffman, Pennaeth Ymddiriedolaethau a Sefydliadau yn yr RSPB, ar bwysigrwydd dod i adnabod y bobl y tu ôl i Ymddiriedolaeth neu Sefydliad. Trafododd sut i ‘werthu’ eich prosiect a chynigiodd enghreifftiau o gais ysgrifenedig.

©National Trust Images / Sophie Bolesworth

Codi arian corfforaethol

Cael golwg fewnol ar sut i sicrhau rhoddion gan gwmnïau trwy godi arian corfforaethol.

Yn y sesiwn hon, mae Fay Jackson, fel Rheolwr Partneriaethau Ariannu yn y Co-op, a Catherine Marr, Uwch Reolwr Partneriaethau Corfforaethol yn yr RSPB, yn rhannu awgrymiadau mewnol ar yr hyn y gallai cwmnïau edrych amdano yn eu gweithgaredd codi arian corfforaethol.

Three people strike through an urban parkland, carrying jerry cans

©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Paul Harris

Cynhyrchu eich incwm eich hun

Darganfyddwch y cysyniad o 'ddefnydd dros dro' - y syniad o wneud incwm o asedau fel mannau neu adeiladau.

Yn y sesiwn hon, rhannodd Casey Morrison, Ymgynghorydd Gwirfoddoli a Chyfranogiad yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, becyn cymorth ar gyfer ‘defnydd dros dro’ wrth godi arian mewn mannau gwyrdd lleol. Mae gan y pecyn cymorth syniadau am weithgareddau ac enghreifftiau o sut i ddadansoddi eu heffaith bosibl gan ddefnyddio SWOT (Cryfder, Gwendid, Cyfle, a Bygythiad). Edrychodd hefyd ar fapio ‘effaith’ yn erbyn ‘ymarferoldeb’ i helpu i benderfynu a yw menter codi arian yn iawn i chi.

A lady in a black hat and raincoat tucks into a drink and snack at a cafe table. Behind her is a lady in a green fleece, preparing tea at a serving hatch.

©Delweddau'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / James Dobson

Adeiladu achos dros gefnogaeth

Dysgwch sut i helpu pobl i ddeall pam y gallent fod eisiau rhoi i'ch achos mewn ffordd gymhellol.

Yn y sesiwn hon, mae Rory Crawford, Rheolwr Prosiect yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yn cynnig ffyrdd o ateb y cwestiwn allweddol: o’r holl straeon yn y byd, beth sy’n gwneud eich un chi yn unigryw? O osod y llwyfan i esbonio effaith a hanfodion fel costau ac amserlenni, edrychodd Rory ar sut i adeiladu achos dros gefnogaeth ariannol a rhannodd astudiaethau achos o leoedd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol i ysbrydoli eich rhai eich hun.

Two women, both in green, walk through a park field on a wintry day.

©Delweddau'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / James Dobson

Mae'r erthygl rydych chi newydd ei darllen yn rhan o gyfres a grëwyd gan Cymdogaethau Natur

Rhaglen bartneriaeth genedlaethol oedd Cymdogaethau Natur rhwng yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yr RSPB a WWF, wedi'i hariannu gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol a'r Co-op.

Syniad mawr y rhaglen oedd gweithio ochr yn ochr â 18 o sefydliadau cymunedol dros 2 flynedd, gan eu helpu i gyd-greu cynlluniau wedi’u pweru gan bobl ar gyfer natur yn eu cymdogaethau eu hunain.

Roedd pob cynllun cydweithredol wedi’i wreiddio’n gadarn ym mha bynnag gamau gweithredu dros natur a’r hinsawdd sydd bwysicaf i’r bobl sy’n byw ac yn gweithio yno. Ac fe gawson nhw eu gwireddu gyda chyllid, cefnogaeth a hyfforddiant Cymdogaethau Natur.